فصل ۱۸: تصمیم‌گیری برای این که از کجا شروع کنیم | Community Tool Box

An outreach worker, hired to help establish an English language learning program in a community with a large Portuguese-speaking population, was having difficulty connecting with potential participants. Partially because of language differences and partially because he was new to the community, his early outreach efforts had limited success. He knew he needed help from people who already had trusted relationships within the community.

The outreach worker decided to contact leaders from two important community institutions: a local soccer club and a Catholic church. The director of the soccer club and the priest both recognized a need for English language learning opportunities and agreed to help organize an informational meeting.

The priest shared information about the program with members of the congregation and invited people to attend the meeting. The director of the soccer club personally invited community members who might be interested and introduced the outreach worker at the club, where he was able to talk informally with potential participants and learn more about their interests and needs.

By the time of the meeting, word had spread through the community, and the hall was full. More than 40 people signed up for classes, and many said they would share information with friends and family. When classes began several weeks later, they were well attended from the start.

This story is an example of working through community sectors – in this case, faith and cultural/recreational networks – to connect with people through trusted relationships. We'll briefly examine who should be involved in community change and then explore how community sectors can help you reach, engage, and collaborate with people throughout the community.

What do we mean by community sectors?

“Community sectors” can mean a number of different things. In some cases, it describes broad categories – the public and private sectors, for example, referring respectively to government-related organizations and those outside government. Sometimes, the term “community sector” refers to community-based organizations, institutions, and initiatives, as distinguished from those operated by state or national governments, large corporations, or international organizations.

In this section, when we refer to “community sectors,” we’re pointing to the various groups, institutions, networks, and areas of community life that people may be connected to through common social, political, economic, cultural, professional, or religious interests. In some cases, membership in a sector may be obvious or intentional (business owners as part of the “business sector,” for example). In others, people may not think of themselves in those terms (parents may not think of themselves as part of the “education sector”). Many individuals may belong to, or have contact with, several sectors.

So what are these sectors? We’d be hard pressed to name all the sectors that exist in every community, but there are numerous categories that are common across many communities:

• Health. This includes medical and mental health professionals (physicians, nurses, psychologists, therapists, physical therapists, etc.), pharmacists and pharmacies, hospitals and other inpatient facilities, clinics, complementary health practitioners, community health workers, and public health agencies and systems.
• Education. Public and private K-12 schools, early childhood programs, colleges and universities, school boards, school administrators, teachers, other educational staff, parents and caregivers, students, state boards of education, adult education programs, and English language learning programs.
• Law and justice. Local and state law enforcement agencies, courts, judges, probation and parole officers, prosecutors, public defenders, legal aid organizations, restorative justice programs, and other justice-system partners.
• Government. Regional, provincial, state, local, and tribal governments, agencies, departments, and officials, both elected and appointed.
• Business. This sector can range from self-employed workers and locally owned small businesses to large employers and multinational corporations with a local presence.
• Youth. Young people themselves and the organizations, programs, schools, clubs, mentors, and other adults who work directly with them. There may be considerable overlap with education, families, human services, culture, and sports and recreation.
• Families and caregivers. Whether families and caregivers are viewed as a separate community sector may depend on the issue. They may be particularly important in efforts involving children, young people, older adults, people with disabilities, or others who receive family or caregiving support.
• Media and communications. This may include newspapers, magazines, radio, television, online news organizations, podcasts, social media platforms, community newsletters, content creators, and other communication channels.
• Human services. This sector generally includes nonprofit, public, and volunteer organizations that provide services such as workforce development, food assistance, housing support, older adult services, adult education, disability services, immigrant and refugee support, advocacy, and other community resources.
• Faith communities. Places of worship, faith leaders, members, and religious or spiritually based organizations representing the traditions present in the community.
• Service and membership organizations. Local, national, and international service organizations, professional associations, fraternities and sororities, veterans’ organizations, social clubs, and other membership-based groups.
• Community advocacy and volunteer groups. These might focus on public policy, support for local institutions, economic development, neighborhood improvement, environmental issues, community events, or other priorities identified by community members.
• Arts and culture. This sector includes musicians, dancers, writers, actors, designers, visual artists, cultural organizations, theaters, museums, galleries, arts educators, production staff, and community members who participate in or support the arts.
• Housing and development. This sector may include public and nonprofit housing organizations, tenant organizations, housing advocates, property owners and managers, developers, planners, affordable housing providers, and others involved in residential and commercial development.
• Sports and recreation. This sector might include sports clubs, recreation departments, amateur and professional athletic organizations, public and private recreation facilities, gyms, coaches, personal trainers, recreation leaders, camp staff, athletes, spectators, and supporters.
• Environment and natural resources. This sector may include environmental organizations, conservation groups, land trusts, farmers, hunters and anglers, outdoor recreation groups, scientists, environmental justice organizations, Indigenous communities, natural-resource professionals, and businesses whose work depends on healthy ecosystems.

A conservation land trust is an organization that protects land for conservation, recreation, agriculture, habitat, or other community purposes. It may purchase land directly or work with landowners to establish conservation agreements that limit future development while allowing the land to remain privately owned.

• Agriculture and food systems. This sector can include small and large farms, ranchers, agricultural workers, cooperatives, food processors, distributors, farmers markets, community gardens, food businesses, agricultural organizations, and consumers.

There can be, as we’ve discussed, a large amount of overlap among sectors. Furthermore, the list above is far from complete: a given community may have additional sectors because of its particular history, economy, geography, or culture. A community whose economy is largely agricultural, for instance, may have distinct dairy, grain, fruit-growing, or livestock networks. A culturally and linguistically diverse community may also have organizations and networks connected to particular racial, ethnic, cultural, immigrant, refugee, or language communities.

Sectors exist because of common interests, relationships, experiences, identities, or responsibilities shared by their members. As a result, they can be useful for building relationships and connecting with people who may want to participate in or contribute to a community effort.

Who are the people and partners involved in community change?

People and communities most directly affected

People and communities most directly affected include those who experience an issue, are affected by related policies or conditions, or stand to benefit from an effort. They may also be important leaders, decision-makers, advocates, and partners in creating solutions.

In some cases, an effort may focus partly on individual behaviors – such as supporting people who want to stop smoking or helping people manage chronic health conditions. In other cases, the most important changes may involve organizations, policies, services, systems, or environmental conditions rather than individual behavior.

Examples of people or groups who may be directly affected include:

• People managing health conditions who may benefit from supportive services, accessible health care, healthy environments, or changes they choose to make in their daily routines.
• People who use products associated with health risks, such as tobacco or alcohol, and communities affected by how those products are marketed or sold.
• People with substance use disorders or people seeking recovery support.
• Young people affected by or involved in community violence.
• People seeking employment or experiencing barriers to employment.
• People seeking literacy, digital skills, workforce skills, or instruction in a community’s primary language.
• People who are incarcerated or returning to the community after incarceration.
• People experiencing homelessness or housing instability.
• Farmers and agricultural communities seeking environmentally and economically sustainable practices.
• Individuals, businesses, or industries whose practices contribute to pollution and who can help reduce environmental harm.
• Developers and housing partners who can contribute to affordable, accessible, and environmentally responsible development.

Developers may also be important partners when an effort seeks to change policies, incentives, regulations, or development practices to encourage community-responsive practices.

• Legislators and other policymakers, such as school boards, boards of health, and regulatory agencies, whose decisions can influence discrimination, food access, neighborhood investment, workplace safety, worker protections, education, transportation, housing, health, and other community conditions.
• Media and communications organizations, which can help explain issues, share community perspectives, and increase public awareness.

Other people and communities may benefit from changes without necessarily needing to change their own behavior. Examples include:

• People and families seeking affordable, stable housing
• Students attending schools with limited resources or inadequate facilities
• Individuals or communities affected by social, economic, or political discrimination
• People with disabilities
• Individuals or communities without reliable access to clean drinking water or sanitation
• Communities with limited access to health care
• People experiencing food insecurity or malnutrition
• People and communities exposed to environmental hazards or pollution
• Workers exposed to hazardous substances or unsafe workplace conditions

People most directly affected by an issue should not be viewed only as beneficiaries of an intervention. They may also have essential knowledge, lived experience, leadership, and ideas about solutions. Community efforts are often stronger when people most affected have meaningful opportunities to identify priorities, shape strategies, advocate for change, and participate in implementation and evaluation.

Partners in change

Partners in change are people, organizations, institutions, and networks that can help create positive change. They may contribute lived experience, relationships, decision-making authority, expertise, resources, advocacy, services, or community leadership.

In many cases, people most directly affected by an issue and partners in change are the same people. For example, residents affected by housing affordability may also be advocates, organizers, advisory-board members, or leaders working to change housing policy.

Partners in change may also include public officials, media organizations, families, educators, health professionals, businesses, community organizations, and others whose participation can strengthen an effort.

Some common partners in change include:

• Legislators and other public officials
• Media and communications organizations
• Health care professionals, community health workers, and health administrators
• Teachers, educators, and school counselors
• Parents, caregivers, and other family members
• Peers
• People whose lived experience provides valuable knowledge and credibility, such as people with experience in violence-prevention efforts, recovery from substance use disorders, homelessness, disability advocacy, or other community issues
• Business owners, employers, and organizational leaders
• Community leaders – including people with formal leadership roles and those who are trusted because of their experience, relationships, fairness, knowledge, or service to the community

Sometimes an entire sector may be important to involve. The health sector, for example, can be an important partner when efforts seek to improve health systems, public health policy, health equity, or other community conditions.

Why use community sectors to reach and engage people and partners?

Community sectors can help you connect with people through organizations, relationships, and networks they already know and trust. They can also help broaden participation and bring additional knowledge and resources into an effort. Some reasons for working through community sectors include:

• To connect with people who may face barriers to participation. Some people may have limited contact with formal organizations because of language, transportation, accessibility, past experiences, work schedules, immigration concerns, geographic isolation, or other barriers. Trusted community organizations, cultural groups, faith communities, neighborhood networks, and other partners may help create more accessible and comfortable ways to participate.
• To ensure representation from across the community. It is important to include people who will implement, experience, or be affected by an effort. Working through different community sectors can help bring a broader range of perspectives into planning, implementation, and evaluation.
• To build trust. Community sectors can connect your effort with trusted people and organizations. These relationships can provide a foundation for long-term collaboration and can also strengthen trust among sectors that may not have worked together before.
• To draw on knowledge from different parts of the community. People in different sectors may bring knowledge of community history, previous efforts, relationships, strengths, priorities, barriers, and potential areas of conflict. This knowledge can strengthen planning and implementation.
• To bring sectors together. Different sectors may have limited opportunities to communicate or collaborate. Bringing them into the same effort can help build relationships and lay the groundwork for future collaboration.
• To raise awareness of the issue throughout the community. Community sectors often have established ways of communicating with members and partners. These networks can help share accurate information and community perspectives.
• To build broad community support. When people and organizations from different sectors participate meaningfully in an effort, they can share information through their own networks, encourage others to participate, and strengthen community ownership.

How do you use community sectors to reach and engage people and partners?

Working through community sectors is often easier when you already have relationships in the sectors you hope to involve. If you don’t, this may be a good opportunity to begin building them. The following steps can help you identify and engage the people and partners who should be involved.

Determine whom you need to reach and engage

This first step is closely connected to your strategy. What changes are you hoping to support, and who should be involved in making them happen? If you’re starting an advocacy campaign, you may want to engage policymakers as well as people directly affected by the issue. If you’re providing a service, you’ll want to connect with potential participants and the people or organizations they trust. If you’re trying to increase public awareness, you may want to involve media and communications partners.

In many cases, you’ll need to engage several different individuals and groups. An advocacy effort might involve legislators as well as community members with lived experience of the issue. Their stories, knowledge, and perspectives can help policymakers and the broader public understand why change matters. In recruiting participants for a service, you might also work with educators, families, community organizations, faith communities, or others who already have trusted relationships with potential participants.

What do you mean by “reach and engage?”

Different efforts have different goals for communication and engagement. Among the most common are:

• Share information. You may simply want people to know about an issue, resource, opportunity, or service.
• Encourage a specific action, such as attending a meeting, completing a survey, contacting a public official, accessing a service, or participating in a community activity.
• Support healthier or safer choices. For example, a tobacco-prevention campaign might provide young people with information about nicotine addiction, industry marketing practices, health effects, and resources for quitting.
• Invite people to an event, such as a vaccination clinic, job fair, community forum, workshop, or advocacy event.
• Connect people with a service or resource, such as workforce development, mental health services, a domestic violence program, housing services, food assistance, adult education, or community arts programming.
• Invite volunteers or community partners to participate in events, programs, outreach, planning, or other activities.
• Build public support for an event, program, initiative, or policy proposal.
• Engage in advocacy or influence policy. This may involve meeting directly with policymakers, sharing community perspectives, building coalitions, using media, or mobilizing public participation.

Reaching and engaging people can therefore involve much more than simply spreading information. It may include relationship building, listening, personal invitations, community conversations, partnerships, and creating meaningful opportunities for participation.

Decide what sectors might need to be involved to reach the desired group(s)

You might have to do some research here. Remember the importance of the soccer club and church to the Portuguese-speaking community in the introduction to this section? What organizations, networks, institutions, or groups are important to the people you hope to engage? Whom do they trust? Where do they get information? Where do they already gather or participate?

One group might be best connected through faith communities, another through schools, neighborhood organizations, cultural organizations, social media networks, or trusted community leaders. Public officials may be reached through professional relationships, community organizations, constituents, advocacy groups, or other networks.

Other sectors that might help are those people interact with regularly – businesses, community organizations, media outlets, schools, health care providers, libraries, recreation programs, and others. If these partners can share your information or help facilitate participation through their regular activities, they may help broaden your reach.

Determine who in a given sector is the best contact, and establish that contact

Using community sectors effectively depends on understanding which people and organizations are trusted and credible within a particular community. The fact that an organization serves a population does not necessarily mean that everyone in that population trusts it. In many cases, individual staff members, community leaders, peer advocates, or other trusted messengers may have especially strong relationships.

This is where existing relationships can be valuable. If your current contact isn’t the best person to connect with the community you hope to engage, they may be able to suggest someone else and provide an introduction. If you don’t already have contacts, take time to begin building relationships.

Making contacts in various community sectors

Personal introductions can be helpful when building new relationships. If you don’t know anyone in a sector who can help you get started, ask colleagues, community members, participants, or partners whether they know someone who would be appropriate to contact.

If a personal introduction isn’t possible, reach out using the communication method that is most appropriate for the person or organization. This might be email, phone, social media, an online contact form, or an in-person conversation. Briefly introduce yourself, explain why you are reaching out, and be clear about what you hope to discuss.

If you have no connection at all, you may need to contact several people before finding the right person. Community directories, organizational websites, social media, local events, and recommendations from other partners can help identify potential contacts.

A good starting point is often someone who knows many of the people or organizations you hope to involve. Depending on the community and issue, that might be a community organizer, cultural organization leader, faith leader, neighborhood association representative, librarian, Chamber of Commerce staff member, health care professional, school staff member, or public official.

There is no single best communication method for every community or sector. Some people prefer email, others phone calls, text messages, social media, scheduled meetings, or in-person conversations. When possible, use the communication methods people themselves prefer and make it easy for them to respond.

Clarify what you’re asking for

Why do you want to connect with people? What are you asking them to do? These are questions most people will want answered when you contact them. Be prepared to briefly explain your organization or effort, what you hope to accomplish, why you believe their perspective or participation matters, and what you are asking from them.

Whatever the answers are, they should be clear, complete, and accurate. Be transparent about the time, responsibilities, decisions, or resources involved. People should be able to make an informed choice about whether and how they want to participate.

Be creative

There are many ways to use community sectors to connect with people. We’ve largely focused on relationship-based approaches through individuals and institutions, but communication can also be built into places and activities people already use. For example, pharmacies might share information about a community blood-pressure program, libraries might promote adult learning opportunities, or arts organizations might share information about a local initiative in their programs and newsletters.

Use media and communication channels people already use

Media and communications cut across nearly every community sector. Depending on whom you are trying to reach, you might use local news outlets, community newsletters, social media, podcasts, streaming platforms, text-message networks, radio, television, community websites, or other channels. The key is to use communication channels that the people you hope to engage actually use and trust.

Another important network is made up of people already involved in your effort as participants, partners, volunteers, advisors, or community leaders. Ask them whether they can help connect with others who may want to participate. People already engaged in an effort can often be effective ambassadors because they can describe their own experiences and explain why participation matters.

These relationships can help your effort grow through existing community networks while also strengthening connections across sectors.

Keep at it

Engaging the first few participants or partners doesn’t mean your work is done. Programs and services may need ongoing outreach to remain accessible and responsive to the community. Advocacy efforts often require long-term relationship building and sustained participation. Continue listening, communicating, inviting new perspectives, and strengthening partnerships throughout the life of the effort.

In Summary

Whether your goal is to share information, provide a service, run a program or initiative, improve environmental or social conditions, or pursue advocacy, you’ll need to connect with people and organizations throughout the community. One way to do that is through community sectors – the groups, institutions, networks, and areas of community life connected by common interests, responsibilities, relationships, identities, or purposes.

The business sector, health sector, education sector, government sector, faith communities, cultural organizations, community-based organizations, and many other sectors can all contribute different relationships, knowledge, perspectives, and resources.

In general, people are more likely to participate when information and invitations come through sources they know and trust. By building relationships across community sectors, listening to community members, and working with trusted partners, you can broaden participation, strengthen collaboration, and create community efforts that are more responsive, inclusive, and sustainable.

What do we mean by community sectors?

___Community sectors are the various groups that people in the larger community might be divided into for reasons of common social, political, economic, cultural, or religious interests

___Membership in sectors often overlaps

___Different communities may contain sectors specific to those types of communities

___Sectors that exist in many or most communities include:

• Health

• Education

• Law enforcement

• Government

• Business

• Youth

• Parents

• The media

• Human services

• Religion

• Service/fraternal organizations

• Community activist and volunteer groups

• Arts and culture

• Housing and development

• Sports and recreation

• The environment

• Agriculture

Who are the targets and agents of change?

___Targets of change are either those whose behavior you want to change or those who stand to benefit from the changes your effort aims to bring about

__ Primary targets of change are those whose behavior you’re trying to change directly

___Secondary targets of change are those who stand to benefit from changes in others’ behavior or in circumstances, rather than from changes in their own behavior

___Agents of change are those – policy makers, for example – who can help to bring change about

___Agents of change are often primary targets of change as well, especially in advocacy efforts

Why use community sectors to reach targets and agents of change?

___To reach hard-to-contact populations

___To ensure representation from all sectors of the community

___To build trust

___To take advantage of the knowledge of people in different sectors

___To bring sectors together

___To raise awareness of the issue throughout the community

___To gain widespread community support

How do you use community sectors to reach targets and agents of change?

___Determine whom you need to reach

___Decide what sectors might be needed to reach the desired group(s)

___Determine who in a given sector is the best contact, and establish that contact

___Clarify what you’re asking for

___Be creative

___Use the media to reach people through the channels they normally pay attention to

___Keep at it

A PowerPoint presentation summarizing the major points in the section.

عده‌ای از آدم‌های باانگیزه و خبره را گرد هم آورده‌ايد که واقعا می‌خواهند قدمی برای باهمستانشان بردارند. شاید بخواهيد در باهمستان درآمدزایی کنید يا از ميزان جرایم کم کنید. هر کاری بخواهيد بکنيد، نتیجه کار به قدر کافی روشن است ولی اسباب و مقدمات آن چطور؟ – اين اسباب و مقدمات کار است که کابوس شما می‌شود. چطور به آن هدفی که گروه شما برای خودش مقرر کرده است می‌رسيد؟ بهترين کارهايی که برای تحقق آن می‌توانيد انجام دهيد چیست؟

به طور کلی، فکر شما اين است که در محيط زندگی مردم به نحوی مداخله کنيد که باعث شود تغيير رفتار برای آن‌ها آسان‌تر و رضايت‌بخش‌تر شود. در ارتباط با درآمدزایی، ممکن است اطلاعاتی درباره‌ فرصت‌ها ارايه کنيد، دسترسی به فرصت‌ها را افزايش دهيد و حمايت همسن و سال‌ها و هم‌گروه‌ها از هم را تقويت کنيد. نام راه‌های مختلف انجام اين کار – که معقول هم به نظر می‌رسد – مداخله است. مداخله‌های همه‌جانبه‌نگر مولفه‌های مختلفی را برای ايجاد تغيير با هم ادغام می‌کنند.

مداخله چیست؟

مداخله‌ها با هم فرق دارند. مداخله می‌تواند يک برنامه باشد يا تغيير در يک سياست يا روش خاصی باشد که محبوبيت پيدا می‌کند. اما نکته‌ای که درباره مداخله‌ها بسیار مهم است آن کاری است که انجام می‌دهند. مداخله‌ها بر رفتارهای مردم و شرایطی که موجب حمایت از آن رفتارها می‌شوند تمرکز دارند. مثلا، گروهی ممکن است هدف‌اش اين باشد که سعی کند مانع از تجاوز مردان به زنان در خيابان شود.

اما بديهی است که در چنین شرایطی تنها انتشار پیامی با اين مضمون که: «نباید مرتکب تجاوز شويد» برای دستیابی به این هدف کافی نیست. بنابراین، مداخلاتی موفق‌ترند که می‌کوشند شرایطی را که وقوع چنان رفتارهايی را ميسر کرده يا تشويق می‌کنند تغییر دهند و اصلاح کنند. در نتيجه مداخلاتی که می‌توانند برای متوقف کردن تجاوز استفاده شوند شامل اين موارد خواهند بود:

• تامین روشنايی خيابان‌ها برای آسان‌تر کردن پرهیز از مهاجمان بالقوه.
• يک برنامه «حمل و نقل رایگان» که به زنان این امکان را بدهد تا مجبور نباشند بعد از تاريک شدن هوا پياده بروند.
• آموزش مهارت‌هايی مربوط به جلوگیری از تجاوز در قرار ملاقات‌ها (بین زن و مردی که بار اول با هم آشنا می‌شوند) تا زنان ياد بگيرند موقع قرار گذاشتن با مردانی که خوب نمی‌شناسند تصميم‌های دقيق‌تری بگيرند به ویژه در مواقعی که الکل يا مواد مخدر مصرف می‌شود.
• تغيير در سياستگذاری‌ها مثل مجازات‌های سختگيرانه‌تر برای کسانی که مرتکب تجاوز می‌شوند يا تغییراتی که باعث می‌شود قربانی تجاوز برای مجازات متجاوز فرآیند ساده‌تری را طی کند.

چرا بايد برنامه‌های مداخله‌گری را تدارک ببينيد؟

استفاده از برنامه‌های مداخله‌گری به عنوان اسباب محقق کردن اهداف‌ مزيت‌های بسیار مهمی دارد. بعضی از اين مزايا بسیار بدیهی‌اند؛ بعضی‌ها ولی زياد بديهی نيستند. از جمله مزايای مهم مداخله عبارت‌اند از:

•  با طراحی و اجرای برنامه‌های مداخله‌گری به شکلی روشن و قاعده‌مند، می‌توانيد سلامتی و رفاه باهمستان‌ و ساکنان‌اش را بهبود بخشيد.
•  مداخله باعث بالا بردن فهم اعضای باهمستان از وضعيت موجود و آشنایی آن‌ها با عوامل و راه‌حل‌هایی می‌شود که قرار است به آن پرداخته شود. به زبان ساده، وقتی کاری را خوب انجام بدهيد، مردم متوجه می‌شوند و خبرش آرام‌ آرام می‌پيچد. در واقع، چنين مداخله‌ای اثری مانند مهره‌های دومينو توليد می‌کند و باعث می‌شود توجه بقيه به کاری که شما می‌کنيد جلب شود و خودشان دست به کار شوند.
•  انجام کاری که هم‌اکنون بهتر از بقيه انجام می‌دهيد. در نهايت، يادگرفتن انجام درست يک مداخله مهم است چون احتمالا همين الان هم داريد چنين کاری انجام می‌دهيد. بيشتر ما که برای بهبود سلامتی و رفاه اعضای باهمستانمان کار می‌‌کنيم، برنامه‌هايی طراحی (يا مدیریت) می‌کنيم یا سعی می‌کنيم سياست‌هايی مثل قوانين يا مقررات محلی را تغيير دهيم، يا سعی می‌کنيم کارها و رفتارهای معمول مردم را عوض کنيم. هرچه درک بهتری از روش‌هایی که برای طراحی و اجرای مداخله انتخاب می‌کنید داشته باشید، عملکرد به مراتب بهتری خواهید داشت.

کی باید به سراغ برنامه مداخله‌گری در باهمستان بروید؟

در مواقع زیر تدوین يا طراحی دوباره‌ برنامه مداخله‌گری منطقی است:

• هنگامی‌که یک مسئله يا موضوع در باهمستان وجود دارد که مردم و سازمان‌های محلی آن را نيازی برآورده‌نشده می‌دانند
• وقتی سازمان شما منابع، توانايی و تمايل برآورده ساختن آن نياز را داشته باشد، و
• به اين نتيجه رسيده باشید که گروه شما گروه توانمندی برای محقق ساختن آن نیاز است.

آخرین نکته از اين نکات سه‌گانه به توضیح بیشتری نیاز دارد. هميشه کارهايی وجود خواهند داشت که سازمان شما می‌تواند انجام بدهد ولی چه بسا بهتر باشد انجام آن کارها را به سازمان‌ها يا افراد ديگر واگذار کنيد. مثلا، يک مرکز مشاوره بحران که با نیروهای داوطلب کار می‌کند، ممکن است به اين نتيجه برسد که می‌تواند برای افراد نيازمند به اسکان چند شبه سرپناه فراهم کند. اما، انجام چنين کاری بر منابع آن‌ها فشار می‌آورد و کارکنان و داوطلبان آن‌ها را از انجام رسالت اوليه‌ سازمانشان دور می‌کند. بنابرین، این مرکز مشاوره باید بگذارد دیگر سازمان‌ها این کار را انجام دهند.

چگونه برای برنامه مداخله‌گری تدارک ببينيد؟

خوب، مردم بسيج شده‌اند، و شما می‌خواهید مداخله‌ای را تدارک ببينيد که واقعا شرايط را در باهمستان بهبود دهد. از کجا شروع می‌کنيد؟

تصمیم بگيريد که چه کارهایی باید انجام شود

این کار‌ها ممکن است با هدف رفع مشکلاتی باشد که در باهمستان وجود دارند؛ مثلا: «دانش‌آموزان زيادی ترک تحصيل می‌کنند.» اما، ممکن است مورد یا رفتار خوبی هم باشد که دنبال تکرار و افزایش آن باشيد؛ مثلا ممکن است راهی پيدا کنید برای اين‌که بزرگ‌سالان بیشتری را متقاعد کنيد که برای بچه‌های مدرسه‌ای کار داوطلبانه انجام دهند. در اين مقطع، شايد بخواهید تعريف وسيع‌تری از مشکل انجام دهید. در گام‌های بعدی مطالب بيشتری در اين زمينه ياد خواهيد گرفت. هنگام فکر کردن به اين کارهای شدنی، پرسش‌های زیر را مد نظر داشته باشيد:

• چه رفتاری باید تغییر کند؟
• رفتار چه کسی باید تغيير کند؟
• اگر مردم قرار باشد رفتارشان را عوض کنند، برای تحقق آن چه تغییراتی بايد در محيط رخ بدهد؟ مثلا اگر می‌خواهيد مردم زباله‌شان را بازيافت کنند، دسترسی آسان به سطل‌های بازيافت زباله باعث می‌شود نتايج بسيار بهتری بگيرید.

لازم نيست در اين مقطع پاسخ همه‌ اين پرسش‌ها را داشته باشيد. در واقع، چه بسا بهتر باشد تا زمان جمع‌آوری اطلاعات بیشتر از جمله از طريق حرف زدن با افرادی که گرفتار موضوع هستند، ذهن بازتری نسبت به موضوع داشته باشيد. ولی فکر کردن درباره اين پرسش‌ها کمک می‌کند که جهت پيدا کنيد و در مسیر درستی حرکت کنید.

از يک سیستم اندازه‌گيری برای گردآوری اطلاعات درباره‌ سطح مشکل استفاده کنيد

قبل از انجام هر کاری بايد اطلاعاتی درباره‌ سطح مشکل گردآوری کنید تا ببينيد که آیا به آن اندازه که به نظر می‌رسد مشکل جدی است يا نه و معیاری برای بهبود (یا بدتر شدن) بعدی مشخص کنيد.

ابزارهای اندازه‌گيری شامل اين موارد هستند:

• مشاهده‌ مستقيم رفتار
• نظرسنجی‌های رفتاری
• مصاحبه با افراد مهم
• بررسی اسناد آرشيوی یا موجود

مشخص کنيد که مداخله به چه کسی کمک می‌کند

در يک برنامه‌ ايمن‌سازی (واکسیناسیون) کودکان، هدف برنامه مداخله‌گری شما کمک کردن به کودکان است. به طريق مشابه، در برنامه‌ای که به مردم کمک می‌کند زندگی مستقلی داشته باشند، مداخله سعی می‌کند که به بزرگ‌سالان مسن‌تر يا افراد معلول کمک کند. ممکن است مداخله‌ شما گروه خاصی را هدف‌ قرار ندهد ولی برای کل باهمستان باشد.

برنامه‌های مداخله‌گری معمولا کسانی را هدف قرار می‌دهند که مستقيما از مداخله بهره می‌برند ولی وضع هميشه چنين نيست. مثلا در برنامه‌ای که می‌خواهد تعداد والدين یا سرپرستانی را افزایش دهد که بچه‌هایشان را برای واکسن زدن به موقع می‌آورند، بهره‌مند اولیه کودکان هستند. اما اين مداخلات کودکان را هدف قرار نمی‌دهد چون کودکان آن کسانی نيستند که تصميم‌ می‌گيرند. در عوض، «هدف‌های تغيير» اوليه‌ مداخله شما ممکن است والدين و متخصصان بهداشت باشند.

پيش از ادامه دادن، تعريف‌های مختصری ممکن است مفيد واقع شوند. اهداف تغيير افرادی هستند که سعی می‌‌کنيد رفتارشان را تغيير دهيد. چنان‌که در بالا ديديم، اين افراد ممکن است – ولی هميشه وضع چنين نيست – همان افرادی باشند که از مداخله سود مستقيم می‌برند. اين‌ها خيلی اوقات شامل افراد ديگری هم می‌شوند مثل مقامات دولتی که قدرت اين را دارند که تغييرات لازم در محيط را اعمال کنند. عاملان تغییر کسانی هستند که می‌توانند به وقوع تغيير ياری برسانند از جمله ساکنان محلی، رهبران باهمستان و سیاست‌گذاران.

همکاری متقاضی‌های بالقوه يا استفاده‌کنندگان نهايی مداخله را جلب کنید

وقتی که به طور کلی تصمیم گرفتيد چه اتفاقی باید بیفتد و برای چه کسی این اتفاق باید بیفتد، بايد اطمینان حاصل کنيد که افرادی که از موضوع تاثیر می‌پذیرند، گوشه‌ای از کار را گرفته‌اند. حتی اگر فکر می‌کنيد که می‌دانيد آن‌ها چه می‌خواهند – باز هم از آن‌ها سوال کنيد.

مسائل يا مشکلاتی که قرار است با هم حل‌ کنید را شناسایی کنید

راه‌های زیادی هست که بتوانید برای جمع آوری اطلاعات با افرادی که درگیر مشکل هستند، صحبت کنید. روش‌هایی مانند:

• تماس شخصی غيررسمی – مثل اين‌که با مردم فقط حرف بزنید تا ببينيد چه حرفی برای گفتن دارند
• مصاحبه‌ها
• گروه‌های متمرکز
• انجمن‌های باهمستان
• نظرسنجی‌ درباره‌ نگرانی‌ها و دغدغه‌ها

وقتی با مردم حرف می‌زنيد، سعی کنيد سراغ مساله واقعی برويد – مساله‌ای که دلیل اصلی و ریشه‌ای چيزی است که دارد اتفاق می افتد. خيلی اوقات لازم است که نه بر خود مشکل بلکه بر عوامل ایجاد مشکل تمرکز کنيد.

مثلا اگر می خواهيد تعداد افرادی را که در شهرتان بی‌خانمان هستند کاهش دهيد، بايد ببينيد چرا اين همه آدم در شهر شما سرپناه آبرومندی ندارند. آیا اين‌ها فاقد مهارت مناسب برای کار پيدا کردن هستند؟ يا جمعيت معلول ذهنی بزرگی وجود دارد که کمکی را که باید دريافت نمی‌کند؟ مداخله‌ نهايی شما ممکن است به علل ریشه‌ای‌تری بپردازد که ظاهرا ربطی به کاهش مستقيم بی‌خانمانی ندارد هر چند هدف هم‌چنان کاهش بی‌خانمانی خواهد بود.

مسائل یا مشکلاتی را که بايد در طول مداخله به آن بپردارید تحليل کنيد

با استفاده از اطلاعاتی که جمع‌آوری کرده‌ايد، بايد درباره‌ پاسخ‌های بعضی از پرسش‌های مهم تصميم بگیرید. این‌ها بستگی به وضعيت شما دارند ولی طرح پرسش‌های زير ممکن است برای مقصود شما مناسب باشند:

• چه عواملی مردم را در معرض مخاطره مشکل يا دغدغه قرار می‌دهند (يا از آن‌ها در برابر اين مشکلات يا دغدغه‌ها محافظت می‌کنند)؟
• رفتار (يا خودداری از رفتار) چه کسی باعث مشکل شده است؟
• رفتار (يا خودداری از رفتار) چه کسی باعث تداوم مشکل شده است؟
• این وضعيت برای چه کسی مساله‌ساز است؟
• عواقب منفی برای کسانی که از این مساله متأثر هستند چه‌ها هستند؟
• عواقب منفی برای باهمستان چه‌ها هستند؟
• چه کسی، از اوضاع در موقعيت فعلی سود می‌برد؟
• چطور از اين وضع سود می‌برند؟
• چه کسی باید سهمی در مسئوليت حل مشکل داشته باشد؟
• چه رفتارهايی بايد برای اینکه مشکل «حل‌شده» دانسته شود، تغيير کنند؟
• برای رسیدگی به مساله يا مشکل چه شرايطی بايد تغيير کند؟
• چه مقدار تغيير لازم است؟
• مساله در چه سطح (يا سطوحی) بايد رسيدگی شود؟ آيا چيزی است که افراد، خانواده‌هايی که با هم کار می‌کنند، سازمان‌های محلی يا محله‌ها بايد حل کنند يا بايد در سطح شهر، شهرستان يا محيط گسترده‌تری به آن توجه شود؟
• آيا خواهيد توانست در سطحی (يا سطوحی) که شناسايی شده تغيير ایجاد کنيد؟ این پرسش شامل توانايی فنی می‌شود و اطمينان حاصل می‌کند که شما پول کافی برای انجام آن را در اختيار داريد و از نظر سياسی اين کار امکان‌پذير است يا نه.

اهداف و مقاصد را مشخص کنيد

وقتی تا این مرحله جلو آمده باشيد، آماده‌اید که اهداف و مقاصد وسيع‌تری برای کاری که مداخله انجام خواهد داد مقرر کنيد. يادتان باشد که در اين مرحله هنوز تصميم نگرفته‌ايد که مداخله چه کار خواهد کرد. اين ممکن است کمی مخالف و در مسير عکس فکر کردن عادی شما باشد – ولی ما داريم از نقطه‌ پايان شروع می‌کنيم و از شما می‌خواهیم به عقب برگرديد. امتحان‌اش کنيد – فکر می‌کنيم در مورد کار شما هم جواب خواهد داد.

به طور مشخص، بايد بتوانید تا حد امکان به طور ملموس‌ به پرسش‌های زير جواب بدهيد:

• مداخله بايد چه امری را محقق کند؟

• موفق شدن به چه معنا خواهد بود؟ اگر مداخله‌ شما موفق باشد، از کجا اين را خواهيد فهميد؟ به افراد ديگر چطور توضيح خواهيد داد که مداخله جواب داده است؟ «معیارها» يا شاخص‌هایی که نشان می‌دهند در مسير درست حرکت می‌کنيد کدام‌ها هستند؟
• در نهايت، مقاصد مشخصی که می‌خواهيد محقق شوند کدام هستند؟ وقتی مقاصدتان را روی کاغذ می‌آوريد، تا جايی که می‌شود روشن و مشخص بنویسيد. بيان کنید که می‌خواهيد چقدر تغيیر در چه رفتارها و فعاليت‌هايی ببينيد. از سوی چه کسی؟ تا چه وقتی؟
  • ​​​​​مثلا می‌شود بگوييد: «تا سال ۲۰۱۰ (چه وقتی؟)، ۸۰ درصد از افراد بی‌خانمان (چه کسانی؟) موفق به يافتن شغلی دست کم پاره وقت (تغييری که در پی آن هستید) بشوند.»

از تجربیات دیگران استفاده کنید

حالا که مجهز به همه‌ اطلاعاتی هستيد که تا به حال يافته‌ايد، آماده‌ايد که بر خود مداخله به طور خاص تمرکز کنيد. ساده‌ترين راه اين است که ابتدا ببينيد آدم‌های ديگر در موقعيت شما چه کار کرده‌اند. چرخ را از نو اختراع نکنيد! ممکن است «بهترين روش» وجود داشته باشند – برنامه‌ها يا سياست‌گذاری‌هايی استثنايی – که به کاری که شما می‌‌خواهيد انجام دهید نزديک باشد. می‌ارزد که وقت بگذاريد و سعی کنيد اين‌ها را پيدا کنيد.

کجا دنبال رویکردهای امیدبخش بگرديد؟ امکان‌های زيادی وجود دارد و اين‌که جست‌وجوی شما چقدر جامع و مانع باشد بستگی به وقت و منابعی دارد که در اختيار شماست.

افکار خودتان را در بارش فکری طرح کنيد

یک تکه کاغذ بردارید و همه‌ احتمالاتی را که به آن‌ها فکر کرده‌ايد روی کاغذ بنويسيد. اگر به طور گروهی اين کار را می‌کنيد، ایده‌ها را روی صفحه بزرگی که به ديوار می‌چسبانید بنویسید تا همه بتوانند اين احتمالات را ببينند – اين کار خيلی اوقات به مردم کمک می‌کند که افکار تازه‌ای به ذهن‌شان برسد. خلاق باشيد!

مشخص کنید چه مداخله‌هایی يا چه بخش‌هايی از مداخله‌ها جواب داده‌اند و چه مواردی برای وضعيت شما کاربرد دارد

سازمان شما از عهده‌ چه کاری بر می‌آيد؟ وقتی می‌گويیم از عهده برآمدن منظور از حيث مالی، سياسی، وقت و منابع است. مثلا چقدر وقت می‌توانيد صرف اين کار کنيد؟ آیا گروه اهميت‌ و اعتبارش در باهمستان يا حمايت افراد خاصی را به خاطر انجام مداخله‌ای خاص از دست خواهد داد؟

وقتی که مداخلاتی را که ديگران انجام داده‌اند در نظر می‌گيرید به طور مشخص دنبال مواردی بگرديد که:

• مناسب باشد – آيا مناسب مقصود گروه هست؟
• موثر باشد – آيا تغييری در رفتار يا نتيجه به وجود می‌آورد؟
• تکرارپذير باشد – آيا جزئيات و نتايج آن‌چه که در مداخله‌ اصلی رخ داده است به قدر کافی توضيح داده شده که آن‌چه را که انجام شده تکرار کنيم؟ متاسفانه هميشه وضع چنين نيست – وقتی با خيلی از آدم‌ها در این زمینه حرف بزنيد می‌گويند: «عجب! ما فقط کار را انجام دادیم!»
• ساده باشد – برای افراد گروه شما به قدر کافی روشن است؟
• عملی باشد – آيا وقت و پول انجام اين کار را داريم؟
• سازگار با وضعيت شما باشد – آيا متناسب با نیازها، منابع و ارزش‌های محلی است؟

موانع و مقاومت‌هايی که ممکن است با آن‌ها مواجه شويد را بشناسید

با چه موانع و مقاومت‌هايی ممکن است مواجه شويم؟ چطور می‌شود بر آن‌ها غلبه کرد؟ برای هر چيزی که ممکن است سر راه شما واقع شود آماده باشيد.

مثلا يک گروه جوانان با هدف‌ ممانعت از ‌استفاده مواد مخدر می‌خواهد سيگار کشیدن در محيط دبيرستان را برای همه از جمله معلمان و ساير کارکنان ممنوع کند. آن‌ها می‌دانند که با مقاومت معلمان و کارکنانی که سيگار می‌کشند مواجه خواهند شد. چطور می‌توانند بر این مخالفت غلبه کنند؟

مولفه‌ها و عناصر کلیدی مداخله را شناسايی کنيد

اين‌جاست که به جزئيات و پيچ و مهره‌ طراحی مداخله می‌رسیم.

اول از همه مولفه‌های کليدی به کار رفته در مداخله را مشخص کنيد. درست مانند راهبردهای گسترده، اين‌ها چيزهای کلی است که در کار مداخله انجام می‌دهید. این‌ها «فکرهای بزرگی» هستند که می‌توانند به ایده‌های کوچک‌تر تقسیم شوند.

موقع طراحی مداخله، چهار دسته از مولفه‌ها را بايد در نظر گرفت:

۱. ارايه‌ اطلاعات و آموزش مهارت‌ها

۲. تقويت پشتيبانی و منابع

۳. تغيير دادن دسترسی و موانع

۴. نظارت و ارائه‌ بازخورد​

هر مداخله‌ همه‌جانبه‌نگر مولفه‌هایی را برای هر يک از این چهار دسته انتخاب می‌کند. مثلا يک برنامه‌ آموزش جوانان ممکن است مولفه‌های زیر را انتخاب کند:

• در زمینه ارایه‌ اطلاعات و آموزش مهارت‌ها، يک مولفه می تواند استخدام جوانان و مربیان باشد.
• برای تقويت پشيتبانی و تجديد نيرو، یک مولفه می‌توان ترتيب دادن جشن‌هايی با حضور شرکت‌کنندگان برنامه باشد.
• برای تغيير دسترسی و موانع، يک مولفه می‌تواند ساده‌تر کردن داوطلب شدن باشد.
• در مورد نظارت و ارایه بازخورد، يک مولفه می‌تواند ردگیری تعداد جوانان و داوطلبان دخيل در کار باشد.

در مرحله‌ بعد، عناصر خاصی را مشخص کنید که هر يک از مولفه‌ها را می‌سازند. اين عناصر فعالیت‌های متمايزی هستند که برای اجرای این مولفه‌ها انجام می‌شوند.

مثلا يک تلاش همه‌جانبه‌نگر برای جلوگیری از سيگار کشيدن جوانان می‌تواند شامل آگاه‌سازی عمومی و آموزش مهارت‌ها، محدود کردن آگهی تنباکو، و تغيير دسترسی به محصولات تنباکویی باشد. برای مولفه‌ تلاش برای تغيير دسترسی، يک مولفه‌ می‌تواند «ورود سرزده» به مغازه‌ها باشد تا معلوم شود چه کاسبانی تنباکوی غيرقانونی به نوجوانان می‌فروشند. يک عنصر ديگر می‌تواند وضع جريمه‌های سخت‌تر برای نوجوانانی باشد که سعی می‌کنند سيگار بخرند يا کاسبانی که سيگار را به آنان می‌فروشند.

يک برنامه اقدام برای انجام مداخله تهیه کنید

وقتی برنامه اقدام را تهيه می‌کنيد، بايد به پرسش‌های زیر جواب بدهيد:

• چه مولفه‌ها و عناصری اجرا خواهند شد؟
• چه کسی بايد تا چه زمانی اين‌ها را اجرا کند؟
• چه پشتيبانی و منابعی لازم است؟ چه چيزهايی موجود است؟
• انتظار چه موانع يا مقاومت‌هایی بالقوه‌ای می‌رود؟ چطور می‌توان آن‌ها را کاهش داد؟
• به چه افراد يا سازمان‌هايی بايد اطلاع‌رسانی کرد؟ چه چيزهایی بايد به آن‌ها بگوييد؟

طرح مداخله را به طور آزمايشی اجرا کنيد

هيچ کدام از ما دوست ندارد در کارش زمین بخورد ولی واقعیت را بگوييم وقتی عده‌ زيادی ما را تماشا نمی‌کنند و موقعی که پای چیزهای زيادی در ميان نباشد، زمین خوردن و ناکامی ساده‌تر است. با اجرای مداخله‌تان در مقياسی کوچک، این فرصت را دارید که اشکالات کارتان را بگیرید و قبل از اين‌که جمعیت از راه برسند سر پا بایستید. در طول فرآیند اجرای آزمايشی بايد کارهای زیر را انجام دهيد:

• مشخص کنید که مداخله در مقياس کوچک چطور باید آزمايش شود.
• نتايج‌ را ارزيابی کنيد.
• به پيامدهای ناخواسته يا عوارض جانبی‌ که موقع ارزیابی کارتان پیدا می‌کنید توجه خاص بکنيد.
• از بازخورد کسانی که مداخله را آزمایش کرده‌اند استفاده کنيد تا طرح‌ را ساده کنید و صیقل دهيد.

مداخله‌ را عملی کنيد

اگر همه‌ مراحل بالا را دنبال کرده‌ايد، اجرای برنامه اقدام شما ساده‌تر خواهد بود. با انرژی بالا عمل کنيد!

مدام کار خود را نظارت و ارزيابی کنید

وقتی که چرخ کار می‌چرخد و اوضاع تحت کنترل است، مداخله‌ را با موفقيت اجرا کرده‌ايد، تبريک! ولی البته کار هيچ وقت تمام نمی‌شود. مهم است که ببینيد آيا مداخله جواب می‌دهد یا نه و آن را «تنظیم مجدد»‌ کنيد و تغييرات لازم را در آن اعمال کنید.

خلاصه

طراحی يک مداخله و خوب انجام دادن‌اش ضرورتا کار ساده‌ای نيست. اگر بخواهيد کار را خوب انجام دهيد، مراحل زیادی در میان است و کارهای بسياری بايد انجام داد. ولی با طی کردن فرآیند به صورت قاعده‌مند، می‌توانيد مشکلات را پيش از وقوع علاج کنید؛ می‌توانید روی شانه‌ کسانی که پیش از شما اين کار را کرده‌اند بايستيد و از توفيق‌ها و ناکامی‌های آن‌ها درس بگیرید.

Ejemplo # 1: "Pares que Cuidan"  Cuadro de Fondo para Componentes y Elementos

Problema/ Tema a Tratar	Emparejar a los niños locales con adultos en oportunidades voluntarias mutuamente provechosas.
Factores de Riesgo/ Protectores	Oportunidades para servir Relaciones más fuertes entre los niños y los adultos. Relaciones de pares mas fuertes Actividades alternativas supervisadas Apoyo más fuerte de la comunidad Habilidades sociales Mejoría en el rendimiento académico Aumento de oportunidades en la vida
Objetivos de cambio	Corporaciones, iglesias, escuelas, organizaciones de servicios, adultos, el equipo del programa, estudiantes, maestros, Agencias Federales y Estatales
Agentes del Cambio	Comité Consultivo, Coordinadores del Distrito Escolar, el equipo del programa, voluntarios presentes, YMCA, estudiantes desde preescolar hasta el grado doceavo.
Componentes	Reclutamiento, emparejamiento, actividades
Elementos	Mercadotecnia, selección, chequeo del fondo, actividades asignadas, orientación, entrenamiento Cara a Cara Mentor Tutor Amigo telefónico Orientación vocacional Grupo Facilitadores para después de la escuela Grupo de lecturas para la hora del almuerzo Programa para la iglesia y la escuela Actividades sabatinas Grupo de apoyo para las adolescentes embarazadas Clínicas de baloncesto Día del descubrimiento de la vocación profesional
Modo/ Contexto de Entrega	Medios de comunicación, negocios, iglesias, organizaciones sin fines de lucro, organizaciones de servicios, gobierno, escuelas, coordinadores de las escuelas del distrito, localizaciones en viajes de campo

Ejemplo # 2: "Pares que Cuidan": Cuadro de  Componentes  y Elementos

	Proveyendo información y entrenamiento en las habilidades	Aumentando el apoyo y los recursos	Modificando las oportunidades y las barreras	Monitoreo y Retroalimentación
Componentes	- Reclutamiento - Emparejamiento	- Celebraciones - Compartir Recursos         - Reconocimiento	- Provea oportunidades para  servir - Facilitar hacerse voluntario	Dar seguimiento al numero de voluntarios y jóvenes
Elementos	- Promover el conocimiento - Selección de voluntarios - Chequeo de fondo -Asignación de actividades - Orientación -Entrenamiento	- Celebración mensual -Boletín de noticias de la Agencia - Artículos del voluntariado en los periódicos de la ciudad	-Cambios en las políticas para permitir flexibilizar el tiempo en el trabajo Oportunidades: - Mentor - Tutor - Amigo telefónico - Orientación vocacional - Facilitadores para después de la escuela - Grupo de lectura en el almuerzo - Programa Iglesia-Escuela - Actividades sabatinas - Grupo de apoyo para adolescentes embarazadas - Clínicas de baloncesto - Día de descubrimiento vocación profesional	- ¿Cuántas horas son invertidas por los voluntarios y los jóvenes? - ¿Cuántos voluntarios y jóvenes están involucrados?

Ejemplo # 3: Cuadro para los Componentes y los Elementos del Programa para la Prevención del Embarazo en las Adolescentes

Problema/ Tema a Tratar	El embarazo en la adolescencia es un problema serio en nuestra comunidad.
Factores de Riesgos/ Protectores	Conocimiento sobre anticonceptivos, riesgos Acceso a anticonceptivos Habilidades Valores y creencias Problemas en el hogar (conflictos, disciplinas inconsistentes de los padres) Reprivación económica
Objetivos del Cambio	Adolescentes, pares, padres y cuidadores, maestros, proveedores de servicio, gente de negocios, y funcionarios elegidos y designados
Agentes del Cambio	Pares, padres y cuidadores, maestros, proveedores de servicio, gente de negocios, lideres religiosos, y funcionarios elegidos y designados
Componentes	Educación sexual, Alianza para desarrollo comunitario, mejorar el acceso a los anticonceptivos, monitorear las tasas de embarazo en adolescentes, mejorar el apoyo de los pares e incrementar las actividades alternativas
Elementos	Ofertar entrenamiento de graduación a los profesores en educación sexual Oferta de entrenamiento en habilidades para adolescentes para evitar la actividad sexual no protegida Use tablones para anuncios y el periódico escolar para mantener actualizados a los adolescentes en los eventos especiales Empiece un programa "bolsa marrón" para que las adolescentes puedan comprar anticonceptivos sin que otros sepan lo que ellas están haciendo. Inicie un grupo de apoyo para ayudar a las madres adolescentes a permanecer en las escuelas.
Contexto / Modo de Entrega	Escuelas, medios de comunicación, negocios, iglesias, organizaciones de servicios

Ejemplo # 4: Cuadro de Componentes y Elementos para los Programas de Prevención del Embarazo en Adolescentes

	Providing Information and skills training	Enhancing support and resources	Modifying opportunities and barriers	Monitoring and Feedback
Componentes	- Educación Sexual	- Proveer apoyo de pares - Proveer apoyo de individuos influyentes - Desarrollar alianzas comunitarias	- Incrementar el acceso de anticonceptivos	- Monitorear las tasas de embarazo en la adolescencia
Elementos	- Ofertar entrenamiento de graduación a los profesores en educación sexual Oferta de entrenamiento en habilidades para adolescentes para evitar la actividad sexual no protegida. - Use el tablero de anuncios y el periódico escolar para mantener actualizados a los adolescentes en los eventos especiales	- Inicie un grupo de apoyo para madres adolescentes para ayudara a las madres a permanecer en las escuelas - Establezca un programa de tutoría para jóvenes en riesgo para que se puedan poner en contacto con potenciales empleadores y oportunidades de trabajo	- Inicie un programa  "bolsa marrón" para adolescentes para la compra de anticonceptivos sin que otros se enteren que están comprando - Contracepción e información sobre su uso deben estar disponible en los lugares donde los adolescentes se reúnen	- ¿Cuántos adolescentes reportan que se abstienen de la actividad sexual? - ¿Cuántas adolescentes reportan el uso de anticonceptivos si están activas sexualmente? - ¿Cuántas adolescentes salen embarazadas? -Reporte la tasa de embarazo estimada para la comunidad en base de un año.

Ejemplo # 5: Cuadro de fondo del Proyecto Revitalización del Vecindario Componentes y Elementos

Problema/ Tema a Tratar	Nosotros queremos mejorar la calidad de vida del vecindario por medio de mejores trabajos, viviendas y educación.
Factores de Riesgo/ Protectores	Reprivación económica Desorganización comunitaria Movilidad Disponibilidad de sustancias/armas Entrenamiento en habilidades
Objetivos del cambio	Gente de negocios, residentes (incluyendo jóvenes), funcionarios elegidos y designados, proveedores de fondos, instituciones de educación superior
Agentes del Cambio	Gente de negocios, residentes (incluyendo jóvenes), funcionarios elegidos y designados, proveedores de fondos, instituciones de educación superior
Componentes	Entrenamiento de trabajo, disponibilidad de trabajo, reorganización del terreno, monitoreo de las carencias de empleo, educación y entrenamiento
Elementos	Desarrollar programa de educación para adultos Extender centros de cuidados de niños a precios adecuados Extienda el acceso de los residentes las computadoras a través de organizaciones comunitarias Realizar una feria de trabajo anual Proveer préstamos para apoyar el desarrollo de pequeños negocios Terrenos para la apertura a nuevos negocios Mejorar los incentivos para animar la rehabilitación de las viviendas existentes Aumentar la limpieza de los jardines, aceras y solares vacíos Construir más vivienda en el vecindario para la clase media y pobre
Modo/ Contexto de Entrega	Negocios, autoridad en vivienda, escuelas, medios de comunicación, iglesia , organizaciones de servicios

Ejemplo # 6: Cuadro de los Componentes y Elementos del Proyecto Revitalización del Vecindario

	Proveyendo información y entrenamiento en las habilidades	Aumentando el apoyo y los recursos	Modificando las oportunidades y las barreras	Monitización y Retroalimentación
Componentes	- Aumentar entrenamiento de trabajo - Proveer información sobre a disponibilidad de empleo -Aumentar la educación general	- Proveer apoyo para nuevos negocios - Proveer apoyo financiero para la rehabilitación de casas	-Reducir las barreras para ir a trabajar - Reorganizar el uso de la tierra	- Monitorización del desempleo, educación
Elementos	- Desarrollar programa de educación para adultos - Realizar una feria anual de trabajo - Desarrollar programas para ayudar a las personas a obtener su diploma equivalente de la escuela superior - Aumentar el número de computadoras en las escuelas - Establecer un programa de internado para estudiantes de la escuela superior	- Proveer préstamos a un  bajo interés para animar la rehabilitación de las casas existentes. - Construir más hogares para las personas de ingresos medios y pobres - Instituir  una disminución de impuestos para empleadores que se reubican en el vecindario	- Crear centros de cuidados infantiles a precio razonable - Extender el acceso a las computadoras  a través de las organizaciones comunitarias - Proveer préstamos para apoyar el desarrollo de los pequeños negocios   - Disponer de terrenos para los nuevos negocios - Mejorar el sistema público de de transporte	- ¿Cuál es la tasa  de desempleo del vecindario? - ¿Cuál es el porcentaje de estudiantes de las escuelas que llegan a graduarse u obtienen un diploma equivalente? - ¿Cuál es el porcentaje de estudiantes de secundaria que continua recibiendo más educación?

 

الأداة رقم 1: ورقة تحليل المشكلة

تسمح لكم الصفحة التالية بتحليل المشكلة أو المسألة التي تريدون أن تعالجها مجموعتكم. ويمكن استخدام هذه المعلومات عندما تنتقلون إلى الخطوة السابعة في الـ"الكيفيات": تحديد الغايات والأهداف.

ورقة تحليل المشكلة
ما هي العوامل التي تضع الناس في خطر التعرّض للمشكلة أو المسألة (أو التي تحميهم منها)؟
سلوك مَن سبّب المشكلة (أو غياب سلوك من)؟
سلوك مَن سمح باستمرار المشكلة (أو غياب سلوك من)؟
مَن الذي يُعتبَر الوضعُ مشكلةً بالنسبة إليه؟
ما هي التبعات السلبية بالنسبة إلى المتأثّرين مباشرةً؟
ما هي التبعات السلبية بالنسبة إلى المجتمع المحلّي؟
مَن المستفيد، من استمرار الأمور على ما هي عليه الآن، إن كان هناك مستفيدون ؟
كيف يستفيد؟
مَن يجب أن يتشارك المسؤولية لحلِّ المشكلة؟
ما هي السلوكيات التي يجب أن تتغيّر حتى تُعتبَر المشكلة "محلولة"؟
ما هي الظروف التي يجب أن تتغيّر من أجل مخاطبة المسألة أو المشكلة؟
ما هو مقدار التغيير الضروري؟
على أيّ مستوى/مستويات يجب مخاطبة المشكلة؟
هل ستتمكّنون من إحداث تغييرات على المستوى/المستويات المحدّد(ة)؟

الأداة رقم 2: جدول الخلفية للمكوّنات والعناصر

استخدموا هذا الجدول للنظر بطريقة شاملة إلى التدخّل الذي ستطوّرونه.

	توفير المعلومات والتدريب على المهارات	تحسين الدعم
المشكلة/المسألة الواجب مخاطبتها
عوامل الخطر/العوامل الحامية
أهداف التغيير
عملاء التغيير
المكوّنات
العناصر
طريقة/سياق التقديم

الأداة رقم 4: تحديد ما إذا كانت التدخّلات التي أجراها الآخرون ملائمة لغايتكم ووضعكم

استخدموا هذا الجدول لتساعدوا أنفسكم على تحديد ما إذا كان تدخّل معيّن تعرفون عنه ملائماً لغايتكم وحالتكم.

ما هو التدخّل؟   هل هو ملائم لهدفكم؟
هل هو فعّال؟
هل يمكن تكراره؟
هل هو بسيط؟
هل هو عملي؟
هل يتوافق ووضعكم؟
تعليقات إضافية:

____ تفهمون أنّ التدخّل قد يكون برنامجاً أو تغييراً في السياسة، أو ممارسةً معيّنة تكتسب شعبية.

____ تفهمون أنّ التدخّلات تركّز على سلوكيات الناس، وكيف يمكن للتغييرات في البيئة أن تدعم هذه السلوكيات.

____ تفهمون فوائد تطوير التدخّلات.

____ تفهمون متى يجب أن تطوّروا التدخّلات أو أن تعيدوا تصميمها.

تطوير التدخّل:

____ لقد قرّرتم ما الذي يجب أن يحصل.

____ لقد استخدمتم نظاماً للقياس من أجل جمع المعلومات عن مستوى المشكلة.

____ لقد قرّرتم مَن الذي يجب أن يساعده التدخّل.

____ لقد أشركتم العملاء المحتمَلين أو المستخدِمين النهائيين للتدخّل.

____ لقد حدّدتم مع هؤلاء العملاء المسائل أو المشكلات التي ستحاولون حلَّها معاً.

____ لقد حلَّلتم هذه المشكلات أو المسألة الواجب مخاطتبها في التدخّل.

____ لقد حدّدتم الغايات والأهداف.

____ لقد عرفتم ما قام به الآخرون.

____  لقد أخضعتم أفكاركم الخاصة لعصف ذهني.

____ لقد حاولتم أن تقرّروا ما هي التدخّلات أو أجزاء التدخّلات التي نجحت، وما الذي يمكن تطبيقه في وضعكم.

____ لقد حدّدتم الحواجز والمقاومة التي قد تواجهونها.

____ لقد حدّدتم المكوّنات والعناصر الأساسية للتدخّل.

____ لقد وضعتم خطّة عمل لتنفيذ التدخّل.

____ لقد أجريتم اختباراً أوّلياً لتدخّلكم.

____ لقد نفذتم تدخّلكم.

Una presentación en PowerPoint que resume los puntos principales de la sección.

رویکرد مشارکتی به زبانی ساده از این قرار است که هر کس که نفعی در مداخله دارد بتواند شخصا و یا به واسطه نماینده‌اش نظر خود را بیان کند. کارکنان سازمانی که آن را اداره می‌کنند، اعضای جمعیت هدف، مقامات باهمستان، شهروندان علاقه‌مند و اشخاصی از دفاتر ذیربط، مدرسه‌ها و نهادهای دیگر همه باید برای گفت‌وگو دعوت شوند. از مشارکت هر فرد و نهادی باید استقبال کرد و آن را محترم شمرد. در عین حال، این روند نباید زیر سلطه یک شخص، گروه و یا دیدگاه منفرد قرار بگیرد.

آن چه گفته شد وضعیت کمال مطلوب است. اما واقعیت اغلب چیز دیگری است. بعضی اشخاص شاید نخواهند درگیر موضوع شوند – ممکن است احساس کنند که وقت زیادی از آن‌ها گرفته می‌شود و یا این که مهارت‌های لازم را ندارند. بعضی افراد یا گروه‌ها هم اگر برای مشارکت دعوت نشوند شاید احساس کنند که طرد شده‌اند یا به آن‌ها بی‌احترامی شده است. روند برنامه‌ریزی را شاید بتوان فرآیندی دانست برای مهر تایید زدن بر ایده‌هایی که پیش از این شکوفا شده‌اند. شاید به نظرات بعضی‌ها با دقت بیشتری گوش داده شود تا به عقاید عده‌ای دیگر. در شماری از این موقعیت‌ها ممکن است فرآیند مشارکتی به همان اندازه مشکل‌ساز شود که فرانخواندن دیگران به مشارکت دردسرآفرین باشد.

آن‌چه باید به خاطر سپرد واژه مشارکتی است. کاربرد این کلمه نه فقط به این معناست که پیش از اقدام و عمل، نظر فردی را جویا می‌شوید بلکه به این معناست که هر مشارکت‌کننده به همراه و کمک‌کننده‌ای مهم در روند برنامه‌ریزی نیز تبدل می‌شود.

یک رویکرد مشارکتی راستین آن است که دیدگاه‌های هر فرد در آن مورد اعتنا قرار گیرد. این امر به آن معنا نیست که افراد نمی‌توانند پیش‌فرض‌های دیگران را به چالش بگیرند و یا در مورد انتخاب بهترین راهبرد بحث نکنند، بلکه منظور این است که به اندیشه‌های همگان احترام گذاشته می‌شود و لزوما تصور نمی‌شود که افراد خبره یا برخوردار از تحصیلات عالی می‌توانند بهترین راهبرد را پیشنهاد بدهند. در واقع به همه فرصت داده می‌شود تا در روند برنامه‌ریزی شرکت کنند و در تصمیم‌گیری هم نقشی داشته باشند.

مزایای برنامه‌ریزی با رویکرد مشارکتی چیست؟

• مشارکت نوعی احساس مالکیت و دلبستگی  ایجاد می‌کند و زمینه‌ای قوی برای مداخله در باهمستان را فراهم می‌سازد.
• باعث می‌شود که مداخله در همه سطوح باهمستان از اعتبار بیشتری برخوردار شود.
• طیف گسترده‌تری از افراد را در روند برنامه‌ریزی گردهم می‌آورد و دسترسی به دورنماها و ایده‌های بیشتری را فراهم می‌کند.
• رویکرد برنامه‌ریزی مشارکتی از لغزش‌های ناشی از عدم آگاهی درباره واقعیت باهمستان یا جمعیت هدف دور می‌ماند.
• از همان آغاز کار اشخاص و نهادهای موثر را درگیر می‌کند.
• برای گروه‌های غالبا محروم از حق رای، فرصت ایجاد می‌کند تا صدایشان شنیده شود و به باهمستان می‌آموزد که این گروه‌ها هم حر‌ف‌های مهمی برای گفتن دارند.  
• موجب آموزش مهارت‌هایی می‌شود که فراتر از روند برنامه‌ریزی هم به کار می‌آیند و در درازمدت باعث بهترشدن باهمستان می‌شوند.
• بعضی از اعضای باهمستان را که شاید در حالت عادی هیچ ارتباطی با هم نداشته باشند گرد هم می‌آورد و آن‌ها را به هم پیوند می‌دهد.
• فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی باعث می‌شود که میان سازمان شما و باهمستان و افرادی که درگیر کار هستند اعتماد متقابل به وجود آید.
• فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی معمولا نشان‌دهنده رسالت و اهداف افراد عادی و سازمان‌های باهمستان‌محور است.
• این فرآیند به‌طور ضمنی همه اعضای باهمستان را درخور احترام می‌شمارد و بدین لحاظ برای مشارکت افراد در باهمستان و قدرت‌بخشیدن به آن‌ها ضوابطی ایجاد می‌کند که سازمان‌های دیگر و کل جامعه خود را ناگزیر می‌بینند که از این ضوابط پیروی کنند.
• منطق اقتضا می‌کند که یک رویکرد برنامه‌ریزی مشارکتی تاثیرگذار باشد.
• و سرانجام اینکه، امتیاز این است که با چنین رویکردی کارها آن طور که باید، انجام می‌شوند.

عیب‌های برنامه‌ریزی با رویکرد مشارکتی کدامند؟

درک و پیش‌بینی چنین ملاحظاتی بسیار حیاتی است و باید مشخص کرد که در موقعیت شما برنامه‌ریزی با رویکرد مشارکتی کی و چگونه می‌تواند تاثیرگذار باشد.

• فرآیند مشارکتی زمان‌بر است.
• ممکن است که اعضای جمعیت هدف یا باهمستان در مورد ضروریات با «کارشناسان» هم‌نظر نباشند.
• ممکن است که اعضای باهمستان و کارکنان سازمان به آموزش نیاز داشته باشند.
• یک فرد انعطاف‌ناپذیر، در صورتی که به درستی مدیریت نشود، ممکن است تمام فرآیند را بی‌ثمر و نابود کند.
• گردآوردن همه افراد مناسب برای انجام کار شاید دشوار باشد.  
• فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی مستلزم شکیبایی و پایبندی همه افراد دست‌اندرکار است.

با آن که این مشکلات شاید در مسیر موفقیت یک فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی چالش‌هایی واقعی یا بالقوه ایجاد کنند، با برطرف کردن آن‌ها احتمال این که مداخله‌ای موثر طراحی و اجرا شود بسیار افزایش می‌یابد.

سطوح برنامه‌ریزی مشارکتی کدامند؟

برای بررسی برنامه‌ریزی مشارکتی راه‌های گوناگونی وجود دارد. همان طور که پیش‌تر در مورد مزایا و معایب این فرآیند اشاره شد، حتی در بهترین حالت ما ناگزیریم میان گزینش کارآمدی و فراگیر بودن یکی را انتخاب کنیم. کمبود وقت، نیازهای باهمستان، مهارت‌ها و تجربه کسانی که مشارکت می‌کنند و طبیعت مداخله، همه و همه از دیگر عوامل تعیین‌کننده در شکل‌گیری فرآیند برنامه‌ریزی هستند.

حال ببینیم احتمالات ما کدامند؟ مشارکت چه اندازه باشد؟ دیوید ویلکاکس در مقاله‌ای به نام راهنمای مشارکت موثر موارد زیر را به عنوان الگویی برای سطوح احتمالی مشارکت ذکر کرده است:

• اطلاعات – کمترین کاری که می‌توان کرد این است که به مردم بگویید برای چه چیز برنامه‌ریزی می‌شود.
• رایزنی – چند گزینه پیشنهاد می‌کنید و نظرات دیگران را درباره آن‌ها می‌شنوید.
• تصمیم‌گیری جمعی – دیگران را تشویق می‌کنید که ایده‌ها و گزینه‌های بیشتری را ارائه بدهند و در انتخاب بهترین راه برای عمل مشارکت کنند.
• اقدام جمعی – کسانی که سلیقه‌های متفاوتی دارند نه فقط برای انتخاب بهترین راه با هم تصمیم می‌گیرند، بلکه در اجرا نیز با هم مشارکت می‌کنند.
• حمایت از اقدامات مستقل باهمستان – به دیگران کمک می‌کنید کاری را که می‌خواهند به انجام برسانند – شاید در چارچوب کمک مالی، مشاوره و پشتیبانی از جانب صاحبان امکانات.

هر یک از این سطوح شاید در شرایطی متفاوت یا برای گروه‌های گوناگون مناسب باشند، هر چند که فقط در «تصمیم‌گیری جمعی» و موارد فوق است که ما کاملا و به معنایی که در این بخش به کار رفته است به‌طور مشارکتی عمل می‌کنیم.

برنامه‌ریزی مشارکتی چه وقتی مناسب است؟

اطلاعاتِ صرف وقتی مناسب است که:

• در مورد اقداماتی که باید صورت گیرد تصمیم‌گیری شده باشد – مثلا سرمایه‌گذار این کار را کرده باشد.
• صرفا در مورد چیزی گزارش می‌دهید که هم اینک به جریان افتاده است.
• به مردم پیوسته اطلاع‌رسانی می‌کنید تا آن‌ها برای نقش داشتن در یک اقدام مشارکتی در آینده اطلاعات کافی داشته باشند.

رایزنیِ صرف وقتی مناسب است که:

• بخواهید خدمات کنونی را ارزیابی کنید یا بهبود بخشید.
• گزینه‌هایتان محدودند و می‌کوشید از میان آن‌ها برگزینید.
• دلایل فنی درکارند – باز هم شاید به علت سرمایه‌گذار – چرا فقط بعضی اشخاص یا گروه‌ها می‌توانند رسما در روند برنامه‌ریزی همکاری کنند.

اما به یاد داشته باشید که اگر با افرادی در باهمستان رایزنی می‌کنید، باید به آن‌چه می‌گویند توجه کنید. اگر قصد دارید ایده‌ها و توصیه‌های آن‌ها را نادیده بگیرید، به هیچ‌ رو نباید با آن‌ها مشورت کنید. این که عقیده کسی را بپرسید و بعد آن را نادیده بگیرید به مراتب توهین‌آمیزتر و آزاردهنده‌تر از آن است که اصلا از او نظر نخواهید. حداقل کاری که باید کرد این است که به مردم توضیح بدهید چرا به پند و پیشنهاد آن‌ها عمل نکرده‌اید.

تصمیم‌گیری جمعی  زمانی مناسب است که:

• هرکسی خود را در برنامه در دست اجرا سهیم بداند و آن را از آن خود بپندارد.
• به ایده‌هایی تازه از منابعی هر چه بیشتر نیاز دارید.
• می‌توانید کسانی را که مستقیما تحت تاثیر مداخله قرار می‌گیرند، جذب کنید.
• تعهد داده شده که در طول فرآیند از کسانی که به حمایت نیاز دارند پشتیبانی شود.
• زمان کافی در اختیار دارید.

همان طور که پیشتر اشاره شد در عالم واقعیت فرآیند برنامه‌ریزی اغلب با محدودیت زمانی و ضرب‌العجل تعیین شده برای پروژه روبه‌روست، شدت نیاز را باید در نظر گرفت (به عنوان مثال، اگر برنامه شما توقف خشونت در جایی است که نوجوان‌ها هر روز در یک زد و خورد درگیر می‌شوند باید برنامه را هر چه زودتر به اجرا درآورید) و به خواسته‌های شرکای دیگر یا سرمایه‌گذاران توجه کرد. باید با تدبیر میان میزان مشارکت و محدودیت‌های زمانی تعادل برقرار کنید و کاری کنید که در شرایط موجود از بالاترین سطح مشارکت بهره گیرید.

اقدام جمعی  زمانی مناسب است که:

• مداخله با مشارکت جمعی، تاثیرگذارتر از اجرای آن به دست فقط یک کنشگر باشد.
• سرمایه‌گذار خواستار نظارت جمعی باشد.
• تعهدی برای رشد و پیشرفت شراکت واقعی وجود داشته باشد.
• اقدام جمعی برای همه سودمند باشد.
• یکی از هدف‌های مداخله این باشد که جمعیت هدف و دیگر اعضای باهمستان در نهایت رهبری را به عهده بگیرند و یا مهارت‌های آن را بیاموزند.

واژه «شراکت» به‌طور ضمنی به معنای پیوندی میان برابرهاست، جایی که هر کس بتواند صدای خود را به اندازه دیگران بلند کند و هر کسی از قدرت و مسئولیت سهمی برابر با دیگران داشته باشد. ایجاد چنین ارتباطی، حتی در صورتی که همه به راستی خواهان آن باشند، آسان و سریع به دست نمی‌آید. مستلزم صرف وقت، پایبندی به فرآیند و دستاورد غایی و نیز داشتن تمایل برای کنارآمدن با اختلاف‌ نگرش‌ها و تفاوت‌های فکری است. اگر نمی‌خواهید که خود را وقف ایجاد یک شراکت واقعی کنید، شاید بهتر باشد که اقدام جمعی  را فقط به عنوان یکی از اهداف آینده سازمان خود و باهمستان در نظر بگیرید.

پشتیبانی از اقدامات محلی وقتی مناسب است که:

• تعهدی به توانمند ساختن باهمستان وجود داشته باشد.
• باهمستان هم مایل به مداخله باشد و هم دست‌کم بعضی از ابزارهای لازم را برای شروع و مدیریت مداخله‌ موفق در اختیار داشته باشد.
• این تعهد وجود داشته باشد که در صورت نیاز افراد از آموزش و پشتیبانی برخوردار می‌شوند.
• سازمان شما فقط بتواند که پشتیبانی کند و یا فقط برای مدتی کوتاه قادر به مدیریت مداخله باشد.

ضمن آن که می‌کوشید سطح مشارکت را به تناسب موقعیت خود مشخص کنید، این نکته را در نظر بگیرید: فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی این ظرفیت را دارد که به مضحکه‌ای تبدیل شود که یگانه کارکردش این باشد که اعضای باهمستان متقاعد شوند چنین فرآیندی وجود دارد.  

برنامه‌ریزی مشارکتی چه هنگام مناسب نیست؟

وقتی یک روند برنامه‌ریزی مشارکتی مناسب نباشد، چند رهنمود کلی وجود دارد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

• در مداخله‌هایی که نیازمند جلب کمک مالی فوری است؛ به عنوان مثال، هنگامی که یک وضعیت – از جمله خشونت در میان نوجوانان – چنان ابعاد بحرانی به خود بگیرد که اقدام فوری ضروری شود. در چنین شرایطی شاید بتوان نوعی برنامه‌ریزی مشارکتی را برای تنظیم مداخله پیش از شروع آن، و یا برای برنامه‌ریزی مرحله بعد در نظر گرفت.
• وقتی که در باهمستان چنان دو دستگی عمیقی وجود دارد که نتوان همه – یا حتی هیچ‌یک از – جناح‌های رقیب را بر سر یک میز نشاند.
• وقتی که به هیچ‌رو نتوان پشتیبانی درستی را – از جمله تسهیلات، ساختار و غیره – برای فرآیند فراهم آورد.
• وقتی که جمعیت هدف علاقه‌ای به مشارکت نداشته باشد و فقط می‌خواهد که سازمان کار را انجام دهد. یک هدف شاید این باشد که علاقه آن‌ها را جلب کنیم، اما این تلاش چه بسا باید بخشی از مداخله باشد و نه بخشی از فرآیند برنامه‌ریزی.
• وقتی که مداخله وابسته به دانشی فنی باشد که جمعیت هدف و اعضای باهمستان از آن بی‌بهره‌اند.
• وقتی که مشارکت دادن همه و یا بیشینه ذینفعان به دلیل دوری مکان، زمان یا مسائل دیگر امکان‌پذیر نباشد.
• وقتی که محدودیت مالی وجود دارد یا مقررات سرمایه‌گذاران اجازه این کار را نمی‌دهد.
• وقتی که سازمان شما و باهمستان به همدیگر بی‌اعتماد باشند. این بی‌اعتمادی ممکن است ناشی از جدید بودن سازمان و عدم اثبات کارآیی آن و یا به دلیل سابقه بد باشد. اگر سازمان سابقه منفی دارد باید کوشید که اعتماد را از نو ساخت، اما شاید این کار پیش از تدارک مداخله میسر نباشد.

چه کسانی باید در روند برنامه‌ریزی مشارکتی دخالت داشته باشند؟

پاسخ آرمانی به این پرسش آن است که هر کس که تحت‌تاثیر مداخله پیشنهادی قرار می‌گیرد مشارکت کند. اما چنین چیزی اغلب شدنی نیست یا حتی شاید مطلوب نباشد. چه بسا هزارها نفر تحت‌تاثیر قرار بگیرند، از این رو دخیل کردن همه در یک روند برنامه‌ریزیِ ثمربخش، شدنی نیست. بهتر است که نمایندگانی شایسته از گروه‌ها و قشرهای گوناگون در روند کار مشارکت داشته باشند، از جمله:

کسانی که هدف تغییر هستند

منظور کسانی است که تغییر برای تاثیرگذاری بر آن‌ها و با نیت ثمربخش بودن برای آن‌ها صورت می‌گیرد. چنین هدفی ممکن است بسیار مشخص باشد (مثلا اجرای یک برنامه آموزش فنی-حرفه‌ای برای دختران نوجوانی که مادر شده‌اند) و یا بسیار کلی باشد (مانند اجرای یک برنامه پیشگیری از مصرف دخانیات برای کل باهمستان.)

در این‌جا باید دو گروه را در نظر گرفت:

• اعضای باهمستان هدف، به عبارت دیگر هم  کسانی که مداخله به‌طور مشخص برای آنها انجام می‌شود و هم دیگرانی که از نظر فرهنگی، رده سنی، زبان و ویژگی‌های دیگر همانند این دسته‌اند.
• کسانی که باهمستان هدف آنها را در شکل دادن به افکار عمومی تاثیرگذار می‌داند. این افراد ممکن است اعضای خود جمعیت هدف باشند و یا از بیرون این جمعیت باشند – از جمله روحانیان، مشاوران، اعضای پیشین باهمستان که اکنون به محافل قدرت و سیاست راه یافته‌اند – کسانی که مردم در باهمستان هدف به آن‌ها اعتماد دارند و به آن‌ها دلگرمند.

عاملان یا کارگزاران تغییر

کسانی هستند که سیاستگذاری می‌کنند یا افکار عمومی را شکل می‌دهند. این دسته هم شامل کسانی است که کارشان سیاستگذاری است و هم کسانی را دربر می‌گیرد که به‌طور کلی بر باهمستان تاثیرگذارند و با پشتیبانی یا مخالفت خود ممکن است به تحقق مداخله کمک کنند یا مانع آن شوند.

سیاستگذاران

• مقامات برگزیده یا به کارگماشته محلی
• مقامات کشوری یا دولت مرکزی که انتخاب شده‌اند یا منصوب شده‌اند و در باهمستان یا در زمینه مساله‌ای که مداخله با هدف تغییر آن صورت می‌گیرد، نفوذ دارند.
• رئیس‌های نهادهای دولتی محلی (از جمله سازمان بهزیستی) که مجری سیاست‌های گوناگون در باهمستان هستند. اگر آن‌ها از آغاز کار در جریان قرار بگیرند ممکن است که مقررات را تعدیل کنند و یا فرآیند اجرای آن‌ها را به شکلی تغییر دهند که راه برای اجرای مداخله هموار شود.
• استادان دانشگاه‌های محلی که در موضوع مورد بحث صاحب‌نظر هستند.

افراد بانفوذ در باهمستان

• اعضای باهمستان کسب‌ و کار
• روحانیان و اجتماع رهبران دینی
• رهبران و معتمدان محلی، کسانی که مورد احترام دیگران هستند و دیگران از آن‌ها حرف‌ شنوی دارند.
• مدیران یا کارکنان سازمان‌های دیگری که تحت تاثیرمشکل یا موضوع مورد بحث قرار می‌گیرند.

در جریان یک مداخله در باهمستان ممکن است شماری از سازمان‌ها، موسسات دولتی و گروه‌های دیگر مشارکت کنند. به عنوان مثال، ابتکارعمل باهمستان برای برخورد با مصرف‌کنندگان مواد مخدر ممکن است مستلزم مشارکت این نهادها و اشخاص باشد:

• مدرسه‌ها
• نیروی انتظامی
• بیمارستان‌ها، درمانگاه‌های محلی و سازمان‌های حفاظت از بهداشت و درمان
• مراکز درمان بیماری‌های روحی روانی
• درمانگران خصوصی
• کارفرماها​

چه باید کرد تا یک فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی به راه افتد؟

ذینفع‌ها را به کار بگیرید

نخستین گام برای آغاز یک فرآیند برنامه‌ریزی مشارکتی یافتن افرادی است که در آن شرکت کنند. بخشی از این مهم با ارتباط گرفتن و دوندگی به شیوه مرسوم در گذشته میسر می‌شود، اما یک روند منطقی هم وجود دارد که با این شیوه همراه است.

ذینفع‌ها را شناسایی کنید

ذینفع‌ها را چگونه مشخص کنیم؟ فهرست شرکت‌کنندگان احتمالی که پیشتر در این بخش ارائه شد برای شروع کار خوب است. شاید در فرآیند مداخله‌گری شما به مشارکت همه آن‌ها، یا حتی بسیاری از این گروه‌ها و افراد نیازی نباشد. برای مشخص کردن این که چه کسی باید مشارکت کند بهترین کار این است که از خود بپرسیم: «این مداخله‌گری بر چه کسی به‌طور مستقیم اثرگذار است؟»

بسته به ماهیت مداخله‌گری، پاسخ‌هایی که به این پرسش داده می‌شود بسیار متفاوت خواهند بود. اگر از مالیات‌دهندگان خواسته شود که مستقیما هزینه مداخله‌گری را بپردازند – به عنوان مثال از طریق مالیات املاک، همان طور که هزینه بسیاری از برنامه‌های مدارس به این شکل تامین می‌شود – در این صورت هم مقامات باهمستان و هم مالیات‌دهندگان عادی باید حق اظهارنظر داشته باشند. اگر قرار است از نیروی انتظامی یا دیگر کارکنان باهمستان درخواست شود که برای تحقق این مداخله‌گری وظایفی افزون بر وظایف معمول خود به عهده بگیرند یا به شکل خاصی با این طرح همکاری کنند، در این صورت آن‌ها هم باید در برنامه‌ریزی مشارکت داده شوند.

تبلیغ کنید

اگر قرار است که فرآیند تا حد امکان فراگیر باشد باید از هر وسیله‌ای که برای آگاه کردن باهمستان در اختیار دارید استفاده کنید: اطلاعیه رسمی، گزارش در روزنامه، اعلامیه، پوستر، آگهی‌های پیام‌دار صوتی یا تصویری برای پخش از رادیو و تلویزیون، شبکه‌های اجتماعی، برگزاری سخنرانی در باهمستان، تماس‌های شخصی (حضوری یا تلفنی)، محموله‌‌های پستی و غیره. اگر هدفتان این است که فقط گروه‌هایی خاص را در باهمستان آگاه کنید، از افرادی که در آن گروه‌ها می‌شناسید شروع کنید.

فراخوان فرآیند برنامه‌ریزی

کسی را انتخاب کنید تا برای آغاز فرآیند فراخوان بدهد

صرف‌نظر از این که بعد چه می‌شود، یک نفر باید فراخوان بدهد و افراد را برای نخستین دیدار گردهم آورد. اگر آن فرد معرف گروهی خاص است، در آن صورت آن گروه احتمالا مسئول فرآیند برنامه‌ریزی خواهند بود.

جلسه‌ای برای شروع کار برگزار کنید

در جلسه‌ای که برای آغاز کار برگزار می‌شود ممکن است افراد بسیار و یا گروهی اندک شرکت کنند.

برای شروع رایزنی درباره فرآیند برپایی یک جلسه بزرگ همیشه بهترین راه نیست. در بعضی از باهمستان‌ها و یا در برخی گروه‌ها، برگزاری چند جلسه کوچک و یا جلساتی با حضور دو یا سه تن شاید بهترین شیوه برای آغاز کار باشد. شاید بعضی افراد یا گروه‌ها از حضور در جلسه‌ای بزرگ بترسند و به همین دلیل شرکت نکنند و یا اگر شرکت می‌کنند هم رغبتی به سخن گفتن نداشته باشند. مثل هر فرآیند دیگر باید کار را طوری شروع کرد که شرکت‌کنندگان احساس راحتی کنند و سپس کار را ادامه داد.

حفظ فرآیند برنامه‌ریزی

وقتی فرآیند برنامه‌ریزی آغاز شد، باید در حفظش کوشید. شرکت‌کنندگان باید هم‌چنان علاقه‌مند بمانند، افراد باید در صورت نیاز از پشتیبانی برخوردار شوند، اختلافات باید حل‌ و فصل شوند، روش‌هایی باید در پیش گرفته شود که فرآیند به شکل کم‌ و بیش موثری ادامه یابد، هدف‌ها و ضرب‌العجل‌ها باید مشخص شوند و چیزهایی دیگر از این دست.

کسی را برای هدایت فرآیند برنامه‌ریزی انتخاب کنید

یک نفر باید نظارت کند و ببیند که چه خبر است و اطمینان حاصل کند که چیزی در کار برنامه‌ریزی خلل ایجاد نمی‌کند – در واقع معمولا مدیر یا یکی از مسئولان سازمان، مدیریت فرآیند مداخله را به عهده می‌گیرد. اما در عین حال این فرد ممکن است که رئیس هیات مدیره، هماهنگ‌کننده‌ای از بیرون از سازمان یا عضوی از باهمستان باشد. یافتن فردی مناسب برای این مسئولیت بسیار مهم است. این شخص باید بتواند که با همه افراد دست‌اندرکار به خوبی ارتباط برقرار کند، دورنمای کار و نیز ریزه‌کاری‌ها را ببیند و با متانت و کاردانی مشکلات شخصی افراد و مشکلات تدارکاتی را حل کند. (از همین روی گاهی انتخاب هماهنگ‌کننده‌ای از بیرون از سازمان انتخاب مناسبی است.)

مشخص کنید که چه کسی مهر تایید نهایی را بر برنامه خواهد زد

اگر چنان که در اغلب موارد صادق است یک گروه نسبتا کوچک کار برنامه‌ریزی را انجام می‌دهد، معمولا ساز و کاری برای این که یک گروه بزرگتر و دست‌اندرکار برنامه را تایید کند وجود دارد.

این گروه ممکن است به یکی از اشکال زیر تشکیل شود:

• جلسه ذینفعان
• گروهی از اشخاص و نهادهای گوناگون که برای نظارت بر مداخله گزینش شده‌اند
• جلسه باهمستان
• هیات‌ مدیره سازمان
• گروهی بسیار کوچک – مثلا مدیر و رئیس هیات‌ مدیره یا حتی فقط یکی از آن‌ها.

خلاصه

یک فرایند برنامه‌ریزی مشارکتی، اغلب موثرترین و فراگیرترین شیوه برنامه‌ریزی برای مداخله است. یک فرایند مشارکتی در بین اعضای باهمستان احساس دلبستگی و تعلق خاطر ایجاد می‌کند و باعث جلب حمایت آن‌ها در اجرای برنامه می‌شود. برنامه‌های مشارکتی اغلب زمان‌بر هستند و موفقیت آنها مستلزم دقت و توجه و همچنین تعهد ذینفعان و البته مراقبت و ممارست دایمی مشارکت کنندگان است.  

Ejemplo: Enfoques participativos para planificar intervenciones comunitarias

Phil Rabinowitz relata una experiencia con la planificación participativa en su trabajo como Director Ejecutivo del Proyecto de Alfabetización basado en la comunidad, el cual sirve a tres condados en Massachussets.

En 1995, el Departamento de Educación de Massachussets ofreció una subvención de tres años a las comunidades para que trataran de alcanzar y ayudar a familias con hijos de tres años o menos. La idea era que al proveer los servicios a las familias con niños en riesgo, las comunidades podrían estar en condiciones de evitar algunos de los problemas que estos podrían tener más tarde cuando estos vayan a la escuela. La Solicitud de Propuestas (SDP) tiene un número de requisitos, el principal es tener una junta supervisora que incluya personas de todas las partes de la comunidad quienes podrían estar involucrados con familias -escuelas, centros de asistencia diurna, hospitales y otros servicios de salud, servicios sociales, padres, gobierno municipal, etc.

El gran condado del oeste rural de Massachussets, Hampshire, tiene varios institutos y el campus principal de la universidad estatal. A instancias de su Coordinador de Servicios Humanos, el Condado de Hampshire decidió solicitar como un condado, y obtuvo el permiso de hacerlo. Esta decisión hizo el proceso de solicitud mucho más complicado, ya que el Director y la agencia convocadoras del proceso debían ponerse en contacto e involucrar a las personas adecuadas de 20 o más pueblos dispersos en mas de varios cientos de millas cuadradas.

Menos de 10 días después de que la SDP fuera aprobada, yo, como director de un programa de alfabetización que funcionaba en el Condado de Hampshire, asistí a una reunión con muchos directores de escuelas y consejeros, tres doctores, dos administradores de hospitales, tres padres, el director de un centro de asistencia diurna, una agencia de salud mental, un refugio de mujeres maltratadas, una agencia que dirige un refugio para indigentes, un programa de embarazadas y padres adolescentes, un servicio de información y de remisión, y la agencia de lucha contra la pobreza, y representantes del Departamento de los Servicios Sociales, la oficina de beneficencia del condado, La Oficina para la Infancia, el Departamento de Discapacidad Mental, y otras agencias estatales y locales del estado, así como el Coordinador de los Servicios Humanos del Condado.

Estuvimos durante más de dos productivas reuniones reflexionando y planificando la propuesta para la subvención, la cual después fue escrita por un administrador de la agencia para la lucha contra la pobreza. Usando las ideas de casi todos los del grupo, la propuesta, más que concentrarse en un programa específico, prevé una intervención que abarcó apoyar a los padres en cualquier forma que ellos necesiten. Creó una red de seguridad para los padres y los niños que se extendía por todo el condado, e incluía tanto servicios específicos como generales y actividades. En resumen, era una intervención diseñada para todo el condado, más que para una sola comunidad, y una que reconocía que las necesidades de los padres en el condado eran variadas y en cambio constante.

Para gran sorpresa de todos, nuestra propuesta fue una de las pocas financiadas a través del estado. Nuestra propuesta fue la única  que estaba dirigida a más de una comunidad, pero que tenía apoyo amplio del condado y todos estaban comprometidos a hacer que funcionara. El grupo que se reunió a escribir la propuesta acordó permanecer juntos y servir como la junta de supervisión, y el centro de información y referencia albergó el coordinador del programa y sirvió como un centro de referencia para los temas relacionados con la subvención.

El programa de subvención funcionaba en dos niveles. En un nivel, se dirigían actividades y programas en diferentes áreas del condado - a menudo ligados a un trabajo ya existente de la agencias del condado, escuelas, hospitales, y similares -adaptado a las necesidades de las familias con hijos menores de tres años. Algo de dinero de la subvención se usó para alcanzar a las familias, en forma particular aquellas que mas frecuentemente son desatendidas, para animarlos a asistir. Entre las actividades y programas se incluyó una celebración semestral de vacunación (una feria con payasos, refrescos, y entretenimientos donde los niños podían tanto ser vacunados como sus caras ser pintadas, clases pre y post natales, preparando a los padres para la paternidad en uno de los hospitales.

La mayor parte de la subvención, sin embargo, se dirigía a la satisfacción de las necesidades expresadas directamente por los padres y los proveedores, y hacia crear y mantener una red flexible de servicios integrados y de apoyo para las familias que podía ser activado cuando aparecía una necesidad o un problema. Una pequeña cantidad de la subvención fue usada por ejemplo para ejecutar un “servicio de taxi” de conductores voluntarios quienes ayudaban a los padres que no tenían forma de transportarse (recuerde, esta es un área rural donde la tienda más cercana o el centro de la población puede ser de diez o más millas de distancia), para ir a las citas con el pediatra o la oficina de beneficencia, hacer las compras, o ir a buscar a los niños a la guardería.

La junta se reúne oficialmente cuatro veces en el año, y un pequeño grupo de ellos se reúnen un poco más a menudo para trabajar los detalles específicos de una actividad nueva o una que ya se está llevando a cabo. Más importante, las organizaciones involucradas trabajaron aún más juntos y de forma más precisa en el modo de satisfacer las necesidades mutuas de los participantes, y a tratar de reducir su enfoque a los temas específicos de niños pequeños y sus familias.

Un buen ejemplo de cómo una subvención trabajó en su mejor forma se observó en mi programa de alfabetización de adultos. En uno de los sitios del Condado de Hampshire, una estudiante femenina justo tuvo su hijo, el cual con frecuencia llevaba a la clase. El profesor, padre de dos niños pequeños, estaba muy preocupado por el bienestar del niño, quien ya estaba siendo alimentado con sólidos a la edad de dos meses, y quien era ignorado por largos periodos de tiempo. Finalmente el profesor decidió que ya debía intervenir.

El habló con la madre, a quien le explicó que él estaba preocupado por el niño, y que él quería que ella recibiera ayuda si quería continuar en el programa de alfabetización. En lugar de simplemente dejar que ella por su propia cuenta buscara asistencia, el fue capaz de ponerla en contacto directamente con un pediatra, un programa para la crianza de los hijos, WIC (programa de nutrición para niños), asistencia en la transportación, y otras ayudas, todo esto lo arregló a través de las conexiones establecidas por la subvención. La acompañaba en las primeras reuniones, y la delegó a personas específicas quienes el sabía podrían establecer relaciones con ella y le ayudarían durante todo el proceso de aprendizaje para cuidar mejor de ella y de su hijo.

Lejos de estar resentida, la mujer le dio la bienvenida a la ayuda, y el profesor casi inmediatamente notó una marcada mejoría en el modo que ella cuidaba a su bebé. Además, tanto la madre como el niño estaban ahora recibiendo los servicios básicos- chequeos médicos regulares, ayuda para una apropiada nutrición- que los ayudaría a mantenerse saludables por más tiempo. Las vidas de esta madre y de su bebé fueron, de algún modo, salvadas por la red de seguridad que la subvención estableció en el lugar. Y a la flexibilidad de esa red fue hecha posible por el proceso de planificación que fue originado por la propuesta original de la subvención.

El Departamento de Educación había estado bastante dudoso cuando el Condado de Hampshire hubo sometido una propuesta amplia para el condado, y lo financió, por lo menos en parte, para ver lo que sucedería. El programa del Condado de Hampshire fue de hecho uno de los más exitosos del estado. La participación en la subvención fue real y permanente y – quizás lo más importante – finalmente involucraba a las personas más preocupadas con el tema.

Aunque continué, como director de mi programa de alfabetización, asistiendo a las reuniones de la junta, también me aseguro de que los profesores quienes dirigen nuestros programas en los lugares del Condado de Hampshire se involucren, y que sus voces sean escuchadas en las planificaciones y en las sesiones del comité. Otros directores de programas hicieron igual, así que para el tiempo en que dejé mi programa, aproximadamente dos o tres años después, la mayoría del trabajo del programa de subvención era realizado por los miembros de la comunidad y por miembros del equipo de las organizaciones involucradas más que por los administradores.

تجدون هنا قائمة مراجعة تلخّص النقاط المهمّة في القسم.

ما هي المقاربة التشاركية في التخطيط؟

____ تعرفون أنّ المقاربة التشاركية في التخطيط تعني الأخذ بآراء جميع أصحاب المصلحة واحترام هذه الآراء، وحصول الجميع على دورٍ ما في اتّخاذ القرارات.

ما هي حسنات المقاربة التشاركية في التخطيط؟

ما هي سيّئات المقاربة التشاركية في التخطيط؟

____ لقد درستم حسنات المقاربة التشاركية في التخطيط وسيّئاتها، وقرّرتم ما إذا كانت هذه المقاربة مناسبة للتدخّل الذي تخطّطون له.

ما هي مستويات التخطيط التشاركي؟

____  لقد حدّدتم مستويات التخطيط التشاركي الممكنة والمناسبة لتدخّلكم من بين البدائل:

• الإعلام

• الاستشارة

• اتّخاذ القرارات معاً

• العمل معاً

• دعم المبادرات المحلّية

متى يكون التخطيط التشاركي مناسباً، ومتى لا يكون مناسباً؟

____ لقد قرّرتم مستوى المشاركة المناسب لتدخّلكم.

مَن يجب أن يشترك في عملية التخطيط التشاركي؟

____  لقد تعلّمتم كيفية تحديد أصحاب المصلحة في مجتمعكم المحلّي.

ما الذي يجب أن تقوموا به لتأسيس عملية تخطيط تشاركي وتفعيلها؟

____  لقد حدّدتم جميع الأفراد والمجموعات الذين يجب إشراكهم...

____  لقد عمّمتم الرسالة حول عملية التخطيط لكلّ مَن يجب إبلاغه.

____  لقد اخترتم شخصاً للدعوة للعملية.

____  لقد عقدتم اجتماعاً تمهيدياً:

____  دعوتم إليه شخصياً أكبر عدد ممكن من الناس..

____  لقد خطّطتم لتوقيت الاجتماع بحسب ما يناسب الحاضرين، وليس بحسب ما يناسب المنظّمة.

____  لقد عقدتم الاجتماع في مكان مناسب ومريح بالنسبة إلى جميع المشاركين.

____  لقد وفّرتم بعض الأطعمة والمشروبات.

____  لقد فكّرتم مليّاً في مَن سيدير الاجتماع.

____  إذا كان المجتمع المحلّي متعدّد اللغات فقد حرصتم على تواجد مترجمين، أو على تقديم كلّ شيء بلغات متعدّدة، لكي يشعر الجميع بأنّهم معنيّون.

____  لقد خطّطتم لنشاطات تتيح لكلّ مَن في الاجتماع فرصةَ التعبير عن رأيه، سواء في المجموعة الأوسع، أو في مجموعة أصغر...

____  في نهاية الاجتماع، تمّ إعلان خطوة مقبلة واضحة، وعلم الجميع بها.

____  لقد اخترتم شخصاً لتوجيه عملية التخطيط.

____  لقد قرّرتم مَن سيوافق على الخطّة النهائية.

____  لقد قرّرتم مدّة استمرار عملية التخطيط.

عرض تقديمي ل PowerPoint تلخيص النقاط الرئيسية في هذا الباب.

منظور از گروه هدف و عاملان تغییر مثبت در باهمستان چیست؟

در کار باهمستان اولین نکته‌ای که باید روشن کنید این است که مسئله یا مشکلی که می‌خواهید به آن بپردازید، چیست؟ چه به آموزش کودکان مشغول باشید و چه در راستای امن‌تر کردن محل زندگی‌تان تلاش کنید، هدف شما دلیل موجودیت گروه شما است؛ آن‌ چیزی که گروه را می‌سازد.

اما شما و سازمان شما در این کار تنها نیستید. کسانی در باهمستان هستند که از کار شما نفع می‌برند و نیز افرادی که می‌توانند به شما کمک کنند؛ همان افرادی که ابتکار یا پروژه شما سودی برای  آن‌ها دربردارد و افرادی که می‌توانید از آن‌ها بیاموزید و یا از ایشان کمک بگیرید. ما باید از افراد و گروه‌هایی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از اقدام ما بهره‌ می‌برند و همچنین از آنهایی که می‌توانند در رفع مشکل کمک کنند شناخت دقیقی داشته باشیم. شناسایی این افراد بخشی مهم از کار است.

در این بخش به شما کمک خواهیم کرد که تصمیم بگیرید سازمان یا طرح شما قرار است به چه کسانی کمک کند (گروه هدف) و چه کسانی می‌توانند در این کار به شما یاری برسانند (افراد یا گروه‌هایی که به ایجاد تغییر مثبت در باهمستان کمک می‌کنند). این را نیز بررسی خواهیم کرد که «عاملان ایجاد تغییر مثبت در باهمستان»‌ در چه زمینه‌هایی می‌توانند کمک کنند و چگونه می‌توانید اطمینان یابید «همه» افرادی را که می‌توانند از تلاش شما بهره‌ گیرند و یا به شما در کارتان کمک کنند، پیدا می‌کنید و نه صرفا کسانی که از پیش روشن است که بهره‌مند یا حامی خواهند بود.

افرادی که مشکل یا مسئله را تجربه می‌کنند و یا در آن سهم دارند، چه کسانی‌اند؟

هدف برنامه شما احتمالا تغییر یک رفتار مشخص یا کسب یک نتیجه مشخص است؛ مثلا کاهش مصرف مواد مخدر و یا ایجاد اشتغال. گاهی آن رفتار مشخصی که در پی تغییر آن هستید، روشن است و گاهی نیز ریشه یک مشکل یا مسئله به سادگی قابل شناسایی نیست. مثلا به خواب رفتن کودکان در کلاس درس ممکن است نتیجه‌ مستقیم صبحانه نخوردن آن‌ها باشد و نه به دلیل وجود مشکلی در مدرسه. نداشتن غذای کافی هم، به نوبه خود، ممکن است ربطی به بی‌توجهی والدین نداشته باشد، بلکه به فقر خانواده به دلیل نبود اشتغال کافی مرتبط باشد. ما با افرادی که با مسئله یا مشکلی مواجه‌اند، مصاحبه می‌کنیم تا درکی بهتر از شرایط و رفتارهایی داشته باشیم که درایجاد آن مسئله یا معضل نقش دارند.

درک این‌که چه کسانی باید هدف تغییر باشند، همانند یافتن علت ریشه‌ای معضل، می‌تواند نسبتا ساده و یا دشوار باشد.

به طور کلی اما، گروه هدف تغییر به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• افرادی که به طور مستقیم معضل را تجربه می‌کنند و یا در معرض خطر آن قرار دارند؛
• افرادی که با اقدامات خود و یا عدم اقدام در استمرار معضل سهم دارند.

تشخیص افرادی که تحت تاثیر مسئله یا مشکل قرار دارند، معمولا کار آسانی است. مثلا اگر شما تلاش می‌کنید پوشش واکسیناسیون کودکان زیر دو سال در مناطق شهری را افزایش دهید، آن کودکان (و والدین و سرپرست‌ها و تامین‌کنندگان خدمات درمانی) می‌توانند گروه هدف باشند. معتادانی که مواد مخدر را با سرنگ مصرف می‌کنند، ممکن است گروه هدف کلیدی یک برنامه جلوگیری از بیماری ایدز باشند، چرا که بیش از دیگران در معرض خطر ابتلا به ویروس HIV قرار دارند.

گاهی اما، افرادی که در معرض مشکل قرار دارند، لزوما گروه هدف شما نیستند. دلیل آن می‌تواند این باشد که افراد در معرض خطر همیشه آن‌هایی نیستند که باید رفتارشان را تغییر داد. مثلا در برنامه واکسیناسیون، چون کودکان زیر دو سال خود نمی‌توانند در این برنامه شرکت کنند، گروه‌های هدف والدین، سرپرستان و تامین‌کنندگان خدمات درمانی خواهند بود. در این حالت، گروه هدف تغییر شما کسانی‌اند که اقدامات آن‌ها (و یا اقدام نکردن‌شان) در استمرار یا تشدید مشکل موثر است.

هنگامی که مشغول کار برای پیشبرد طرحی هستید، نیاز دارید که هر دو دسته، یعنی هم گروه هدف و هم عاملان تغییر را در نظر بگیرید. گاهی پروژه‌ای ممکن است طوری طراحی شود که با هر دو گروه کار کند، یعنی هم با افرادی که معضل را تجربه می‌کنند و یا در معرض خطر آن هستند و هم با آن‌ها که اقدام کردن و نکردن‌شان در مشکل مورد نظر سهم دارد.

مثلا، طرحی در باهمستان برای بهبود حمل و نقل شهری ممکن است این شیوه‌ها را به کار گیرد:

• راه‌اندازی کمپین رسانه‌ای برای افزایش آگاهی عمومی درباره مشکلات حمل و نقل شهر، که افرادی را هدف می‌گیرد که از حمل و نقل بهتر بهره می‌برند.
• راه‌اندازی کمپین نامه‌نویسی خطاب به مقامات مسئول تا از نفوذ خود برای تخصیص منابع بیشتر برای بهبود سیستم حمل و نقل استفاه کنند. این کمپین افرادی را هدف قرار می‌دهد که اقدام نکردن آن‌ها در مشکلات حمل و نقل شهری نقش دارد.

چه کسانی می‌توانند به بهبود وضعیت کمک کنند؟

حالا باید عاملان بالقوه ایجاد تغییرمثبت در باهمستان را شناسایی کنید. چه کسانی می‌توانند بر افراد و شرایطی که در ایجاد و تشدید مشکل سهم دارند،‌ تاثیرگذار باشند؟ این‌ها افراد یا گروه‌های کلیدی هستند که اگر تلاش کنند می‌توانند به حل مشکلی که برای باهمستان شما اهمیت دارد، کمک کنند.

گاهی عاملان تغییر افرادی از همان گروه هدف تغییر هستند که قبلا آن‌ها را شناسایی کرده‌اید. مثلا ممکن است بخشی از کمپین خود را درباره «تغذیه‌ سالم» بر معلمان علوم تجربی یک دبیرستان متمرکز کنید تا آن‌ها به نوبه خود اطلاعات مرتبط با تغذیه سالم را به دانش‌آموزان انتقال دهند. در این مثال، معلمان، هم هدف تغییرند،‌ یعنی کسانی که شما تلاش می‌کنید رفتارشان را تغییر دهید، و هم عامل تغییر، چون می‌توانند به بهبود وضعیت کمک کنند. به همین شکل، اعضای یک باند خیابانی نیز شاید بتوانند در کاهش خشونت‌های مرتبط با باندهای خیابانی سهیم شوند. یا دانش‌آموزان درس‌خوان ممکن است قادر باشند در بهبود درس و مشق دیگر دانش‌آموزان نقش داشته باشند. افرادی که آسیب روحی دیده‌اند یا تجربه دردناکی را از سر گذرانده‌اند و یا از دست دادن عزیزی را تجربه کرده‌اند، می‌توانند به دیگران در مقابله با تاثیر چنان تجاربی کمک کنند.

به یاد داشته باشید که موفقیت عامل تغییر به طور مستقیم به تلاش او در برقراری ارتباط با گروه هدف تغییر ربط دارد. بهترین حالت این است که افرادی که مشکل را تجربه می‌کنند (و یا در معرض آن قرار دارند) به عنوان عاملان تغییر به کار گرفته شوند. موفقیت زمانی به دست می‌آید که مردم دور هم جمع شوند و بخشی از تلاش‌های یکدیگر در ایجاد تغییر و بهبود باشند. معلمان با حمایت والدین می‌توانند عاملان خوب تغییر باشند و به همان شکل، والدین زمانی می‌توانند عامل تغییری موفق باشد که تلاش‌های‌ آن‌ها با تلاش‌های معلمان هماهنگ باشد.

عاملان تغییر چه کاری انجام می‌دهند؟

عاملان تغییر می‌توانند به اشکال مختلف بر دیگران تاثیر بگذارند. اگر با کسانی کار کنند که به شکل مستقیم از مشکل یا مسئله رنج می‌برند، می‌توانند:

• مسئله یا مشکل را تشخیص دهند. برای کمک به تغییر رفتار مخرب، باید دریافت که چرا آن رفتار وجود دارد.
• فردی که مشکل بر او تاثیر می‌گذارد را متقاعد کنند که نیاز به تغییر مثبت دارد و یا خودش می‌تواند در باهمستان تغییر مثبت ایجاد کند. عامل تغییر می‌تواند فرد را متقاعد سازد که رفتارش مشکل دارد و باید آن را تغییر دهد و این‌که چنین تغییری ناممکن نیست. کسی در نقش یک «خواهر بزرگتر» می‌تواند «خواهر کوچکتر» را نسبت به اهمیت مدرسه و فرصت‌هایی که درس خواندن در آینده در اختیارش خواهد گذاشت، متقاعد کند. بعد از پایان مدرسه نیز می‌تواند «خواهر کوچکتر» را متقاعد کند که آن‌قدر باهوش هست که به دانشگاه برود.
• کمک کنند که تغییر رخ دهد. این‌که بگویید دیگر سیگار نمی‌کشم خودش گام اول و مهمی است. اما از هرکسی که مدت زیادی به مصرف سیگار عادت داشته بپرسید، به شما خواهد گفت که ترک سیگار کاری بسیار پیچیده‌ است. این‌طور نیست که عاملان تغییر فقط کسی را متقاعد کنند که نیاز به تغییر دارد و سپس او را به حال خود رها کنند. بلکه باید عملا در تغییر رفتار فرد به او کمک کنند و در برنامه‌ریزی و حمایت اخلاقی و عملی در کنار او باقی بمانند.
• کمک کنند که تغییر پایدار بماند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از افرادی که با رژیم غذایی وزنشان را کاهش داده‌اند، پس از مدتی دوباره دچار اضافه وزن می‌شوند. فردی که می‌خواهد تغییری در خود ایجاد کند نیازمند پشتیبانی است، به ویژه در مراحل ابتدایی، تا آن تغییر پایدار بماند. افراد، چه بخواهند تحصیل خود را از سرگیرند، یا از مصرف مواد مخدر دست بردارند و یا به دنبال شغلی بگردند، همه نیازمند حمایت هستند. آن‌ها وقتی از تلاش خود خسته می‌شوند، نیاز دارند کسی کنارشان باشد تا از آن‌ها حمایت کند.

چگونه گروه هدف و عاملان ایجاد تغییر مثبت در باهمستان  را شناسایی کنیم؟

پرسش بعدی این است: چگونه می‌توان همه کسانی را که از یک طرح قرار است بهره ببرند و یا در پیشبرد آن کمک کنند، شناسایی کرد؟ گام اول در این راستا پاسخ دادن به پرسش‌های زیر است. شاید بهتر باشد که پاسخ‌های‌ خود را یادداشت کنید. اغلب نفس نوشتن شبیه شگرد توفان فکری کار می‌کند و باعث می‌شود ایده‌های بیشتری به ذهنتان برسد. می‌توانید در همراهی با اعضای گروه و یا گروه‌های دیگر به این پرسش‌ها پاسخ دهید؛ هرچه تعداد افراد دخیل در این فرایند بیشتر باشد، ایده‌های بهتری به دست خواهد آمد.

• مشکل یا معضلی که می‌خواهید به آن رسیدگی کنید، چیست؟ علت واقعی آن چیست؟ همانطورکه پیشتر گفتیم، ممکن است نیاز باشد که با مردم مصاحبه کنید و یا برای درک علت ریشه‌ای مشکل تحقیق کنید. شاید هم بخواهید از تکنیک «چراهای پی‌در‌پی» استفاده کنید. با این شگرد می‌توانید مشکل را بررسی کنید و این سوال را مطرح سازید که چرا مشکل وجود دارد و هر بار که به این پرسش پاسخی داده می‌شود، یک «چرا»ی دیگر مطرح می‌شود.
• چه کسانی ممکن است در مقابل تغییرات مقاومت کنند؟ به این اطلاعات در مراحل بعدی نیاز خواهید داشت اما بهتر است از همین حالا اطلاعات آن‌ها را جمع‌آوری کنید.

حالا آماده‌اید که تعیین کنید گروه هدف و عاملان تغییر در طرح شما چه کسانی هستند. مثل قبل، در همفکری با اعضای گروه به پرسش‌های زیر پاسخ دهید و سپس با انتخاب بهترین پاسخ‌ها فهرستی کامل از گروه(های) هدف و عاملان تغییر را به دست خواهید آورد:

برای گروه هدف تغییر:

• مشکل بر چه کسانی تاثیرمی‌گذارد؟ چه کسانی مشکل را به‌وجود آورده‌اند؟ در پاسخ به این‌ سوال‌ها با دقت فکر کنید و فقط به جواب‌های بدیهی اکتفا نکنید (مثل این کلیشه: دانش‌آموزی که رفوزه می‌شود، معلمش مقصر است). به این فکر کنید که عملکرد (و یا عمل نکردن) چه کسانی ریشه مشکل محسوب می‌شود.
• چه کسانی قبلا از این مشکل آسیب دیده‌اند؟ آیا آن‌ها نیز باید مورد حمایت قرار گیرند؟ مثلا، اگر طرحی برای واکسیناسیون کودکان زیر دو سال اجرا می‌کنید، از خود بپرسید آیا کودکانی بالاتر از دو سال هم هستند که قبلا واکسینه نشده‌اند و آیا می‌توانید آن‌ها را نیز در طرح خود وارد کنید؟
• هم‌گروهی‌های افرادی که تحت تاثیر مشکل قرار دارند، چه کسانی‌اند؟ مثلا، اگر تمرکز شما بر کاهش خشونت‌های مرتبط با باندهای خیابانی است، شاید بهتر باشد تمام نوجوانان را در برنامه اقدام خود وارد سازید و نه فقط آن‌هایی که قربانی خشونت بوده‌اند و یا مرتکب آن شده‌اند.

برای عاملان تغییر:

• چه کسی قدرت ایجاد تغییر مثبت در باهمستان را دارد؟
• چه کسی زمان، منابع و اراده لازم برای ایجاد تغییر را در اختیار دارد؟
• چه کسانی قادرند تغییر ایجاد کنند (اگر بتوانید آن‌ها را متقاعد به همکاری کنید)؟
• چه کسانی با افرادی که رفتارشان باید تغییر کند، ارتباط دارند؟ «گروه هدف تغییر» به چه کسی اعتماد دارد؟ به حرف چه کسی گوش می‌دهد؟
• به افرادی فکر کنید که قبلا هدف تغییر بوده‌اند و یا در حال حاضر هستند. ممکن است این افراد حالا بهترین «عاملان تغییر» نیز باشند. مثلا، فردی که دست از اعتیاد برداشته ممکن است بهترین کسی باشد که به کسی که قصد ترک اعتیاد را دارد، کمک کند؛ چون دشواری‌های ترک اعتیاد را درک می‌کند و به فرد نگاهی تحقیرآمیز نخواهد داشت.

برای هر دو:

• آیا در انتخاب عاملان و هدف تغییر به همه بخش‌های باهمستان فکر کرده‌اید؟ آیا بخش‌های متفاوتی هستند (مثلا اقلیت‌های دینی، مدرسه‌ها، صاحبان کسب و کار) که بشود آن‌ها را در طرح خود مشارکت دهید؟
• سازمان شما با کدام افراد به طور مشخص می‌خواهد کار کند و یا رفتار آن‌ها را تغییر دهد؟ با کدام افراد فکر می‌کنید تاثیربخشی ویژه‌ای خواهید داشت؟ چه راه‌هایی برای تماس با آن‌ها دارید؟

خلاصه

شناسایی گروه هدف و عاملان تغییر مرحله‌ای مهم در فرایند برنامه‌ریزی شما است. این مرحله به شما کمک می‌کند که زمینه کاری خود را مشخص‌تر کنید و جایگاه تلاش شما را در تصویری بزرگتر از وضعیت نشان می‌دهد. با شناسایی گروه هدف و عاملان تغییر اطمینان می‌یابید که کاری را که لازم است، برای همه آن‌ها که قرار است از آن بهره‌مند شوند و یا در آن سهم بگیرند، به ثمر خواهید رساند.

ejemplo: OBJETIVOS Y AGENTES DE CAMBIO PARA El PROGRAMA de Prevención del Abuso Infantil

Abajo se muestra un ejemplo de una hoja de planificación ya llenado que se puede utilizar para ayudar a determinar los objetivos y agentes de cambio para su iniciativa. En la sección de Herramientas, se puede encontrar una copia en blanco que se puede imprimir y utilizar para su organización.

¿Qué comportamientos y condiciones contribuyen a la cuestión o problema?	¿Quiénes son las personas que sufren o contribuyen al problema? (Los objetivos de cambio)	¿Quiénes son las personas que pueden contribuir al mejoramiento? (Agentes de Cambio)
La pobreza/ el estrés económico Habilidades pobres de controlar la rabia El abuso de sustancias Falta de habilidades sobre la crianza de niños Antecedentes familiares de abuso	Padres y tutores Familiares	Profesores Ministros Vecinos Padres y Tutores Familiares Los proveedores de servicios

 

 

الأداة: ورقة التخطيط

قوموا بتعبئة الورقة التالية كجزء من عملية التخطيط. يمكنكم استخدام المعلومات لتقرّروا مَن يمكن أن ينتفع ويسهم عندما تكتبون خطّة عملكم أو تراجعونها.

ربط أهداف التغيير وعملائه

ص:____________________________________________

 

ما هي السلوكيات والظروف التي تساهم في تفاقم المسألة أو المشكلة؟	مَن هم الأشخاص الذين يعيشون المسألة أو يسهمون في تفاقمها (أهداف التغيير)؟	مَن هم الأشخاص الذين يمكنهم أن يساهموا في التحسين (عملاء التغيير)؟

 

ستجدون هنا قائمة مراجعة تلخّص أبرز النقاط التي يتضمّنها النص.

____ تفهمون أنّ أهداف التغيير هم الأشخاص الذين يعيشون المشكلة أو المسألة، أو الأشخاص المعرّضون لها مباشرةً، والذين يسهمون في تفاقم المشكلة من خلال أفعالهم أو غياب أفعالهم.

____ تفهمون أنّ عملاء التغيير هم الذين يمكنهم أن يؤثّروا في الأشخاص وفي الظروف التي تسهمم في تفاقم المشكلة أو المسألة.

____ تفهمون أنّ أهداف التغيير وعملاءه قد يكونون الأشخاص نفسهم.

تعرفون ما يقوم به عملاء التغيير:

____ يؤسّسون علاقات متينة مع الأشخاص الأكثر تأثُّراً.

____ يشخّصون المسألة أو المشكلة.

____ يقنعون الأشخاص الذين يعيشون المسألة بالحاجة إلى التغيير وبإمكانية التغيير.

____ يساعدون على حصول هذا التغيير.

____ يساعدون على الحفاظ على هذا التغيير.

تعرفون كيف تحدّدون أهداف التغيير وعملاءه:

____ تعرفون المشكلة أو المسألة التي تريدون مخاطبتها.

____ تعرفون مَن يمكن أن يقاوم التغييرات التي تريدون إحداثها.

بالنسبة إلى أهداف التغيير:

____ تعرفون مَن المتأثّر بالمشكلة.

____ تعرفون مَن كان متأثّراً بالمشكلة سابقاً.

____ تعرفون مَن هم أقران الأشخاص المتأثّرين.

بالنسبة إلى عملاء التغيير:

____ تعرفون مَن لديه السلطة لإحداث التغيير.

____ تعرفون مَن لديه الوقت، والموارد، والرغبة لإحداث التغيير.

____ تعرفون مَن يمكن أن يكون قادراً على إحداث التغيير إذا استطاعت منظّمتكم إقناعه.

____ تعرفون مَن تربطه علاقة بأهداف التغيير.

____ لقد فكّرتم في الأشخاص الذين كانوا (أو هم حالياً) أهدافاً.

بالنسبة إلى الفئتين معاً:

____ لقد فكّرتم في الأشخاص من جميع أجزاء مجتمعكم المحلّي.

____ لقد فكّرتم في الأشخاص الذين تريد منظّمتكم استهدافهم أو العمل معهم بشكل خاص.

عرض تقديمي ل PowerPoint تلخيص النقاط الرئيسية في هذا الباب.